Rolety zewnętrzne: natynkowe czy podtynkowe? Porównanie 2025
Kiedy planujemy zabezpieczyć nasz dom, czy to przed słońcem, ciekawskimi spojrzeniami, czy intruzami, na myśl od razu przychodzą nam rolety zewnętrzne. Ale czy zastanawialiście się kiedyś, która opcja będzie dla Was idealna: Rolety zewnętrzne natynkowe czy podtynkowe? To kluczowe pytanie, na które warto znać odpowiedź, zanim podejmiemy ostateczną decyzję. Jedno jest pewne – każda z tych opcji ma swoje mocne strony, ale różnią się one znacznie pod względem estetyki, montażu i funkcjonalności. W dalszej części dowiemy się, która z nich jest najlepszym rozwiązaniem dla Twojego domu.

- Zalety i wady rolet zewnętrznych natynkowych
- Rolety zewnętrzne podtynkowe: estetyka i funkcjonalność
- Kiedy wybrać rolety natynkowe, a kiedy podtynkowe?
- Q&A
Wybór między roletami zewnętrznymi natynkowymi a podtynkowymi jest dylematem, przed którym staje wielu właścicieli nieruchomości. Rozpatrzmy zatem najważniejsze aspekty, które wpłyną na podjęcie właściwej decyzji. W poniższej analizie skupiono się na kosztach montażu, szybkości instalacji oraz estetyce wizualnej, by rzucić światło na najbardziej krytyczne różnice.
| Kryterium | Rolety Natynkowe | Rolety Podtynkowe | Waga |
|---|---|---|---|
| Koszty montażu (szacunkowo) | 50-80 PLN/m2 | 80-150 PLN/m2 (w tym prace murarskie) | Bardzo ważne |
| Czas instalacji (na jedno okno) | 2-4 godziny | 4-8 godzin | Ważne |
| Estetyka wizualna | Skrzynka widoczna na elewacji | Skrzynka ukryta w elewacji | Kluczowe |
| Termoizolacja | Możliwość lekkiego mostka termicznego | Znacznie lepsza izolacja, zintegrowana z elewacją | Bardzo ważne |
Analizując powyższe dane, widać wyraźnie, że wybór typu rolet jest złożony i zależy od wielu czynników. Jeśli budujemy nowy dom lub przeprowadzamy generalny remont elewacji, rolety podtynkowe wydają się być estetycznym i energooszczędnym rozwiązaniem, pomimo wyższych kosztów początkowych i dłuższej instalacji. Dają one niewątpliwą przewagę wizualną, integrując się z fasadą budynku w sposób prawie niewidoczny.
Z kolei rolety natynkowe to opcja bardziej elastyczna i ekonomiczna, idealna dla istniejących budynków, gdzie ingerencja w elewację jest problematyczna lub kosztowna. Niewątpliwie, to kwestia osobistych preferencji, budżetu oraz specyfiki danego projektu budowlanego. Bez względu na wybór, obie opcje oferują znaczące korzyści w zakresie bezpieczeństwa, prywatności i izolacji termicznej, co jest nie do przecenienia w dzisiejszych czasach, gdy ceny energii biją rekordy. Zapewne znasz ten dylemat – czasem budżet dyktuje warunki, innym razem estetyka stoi na pierwszym miejscu.
Zobacz także: Rolety Zewnętrzne na Balkon w Bloku - Cena 2025
Zalety i wady rolet zewnętrznych natynkowych
Rolety natynkowe, często określane jako elewacyjne lub naokienne, stanowią rozwiązanie, które od lat cieszy się niesłabnącą popularnością na polskim rynku. Ich przewaga rynkowa wynika przede wszystkim z relatywnie niskiego kosztu zakupu i montażu. To właśnie ten czynnik sprawia, że są one wyborem numer jeden dla wielu inwestorów, którzy decydują się na renowację istniejących budynków lub szukają efektywnego, a zarazem ekonomicznego sposobu na zabezpieczenie nowych obiektów, zwłaszcza tam, gdzie budżet jest ściśle określony.
Jednym z kluczowych atutów rolet natynkowych jest prostota ich instalacji. Montaż nie wymaga skomplikowanych prac budowlanych czy ingerencji w konstrukcję murów, co czyni je idealnym wyborem zarówno dla doświadczonych monterów, jak i dla tych, którzy planują instalację rolet po raz pierwszy. Skrzynka rolety, będąca najbardziej widocznym elementem, jest umieszczana bezpośrednio na ramie okna lub we wnęce okiennej, a szyny prowadzące mocowane są do ościeżnicy okna lub ściany. Dzięki temu cały proces przebiega szybko i sprawnie, minimalizując wszelkie niedogodności związane z pracami montażowymi.
Kolejną zaletą, której nie można pominąć, jest fakt, że rolety zewnętrzne natynkowe nie ingerują w mostki termiczne w obrębie otworów okiennych w takim stopniu jak rolety podtynkowe, co ma znaczenie dla energooszczędności budynku. Co więcej, nowoczesne konstrukcje tych rolet, często zamknięte w estetycznych skrzynkach o owalnym kształcie lub ściętych pod kątem 45 stopni, mogą stanowić atrakcyjny element architektoniczny, który subtelnie uzupełnia elewację budynku, nie psując jego ogólnego wrażenia. Rozmiar skrzynki, w której chowa się pancerz rolety, jest precyzyjnie dopasowywany do wysokości otworu okiennego oraz rodzaju zastosowanego pancerza, co gwarantuje optymalne funkcjonowanie i estetykę, co jest niezmiernie ważne dla klientów dbających o detale.
Zobacz także: Ile kosztują rolety zewnętrzne elektryczne?
Niezmiernie praktycznym rozwiązaniem, które wprowadzono w konstrukcji rolet natynkowych, jest system mocowania ślizgaczy pancerza za pomocą wkrętów do pokrywy bocznej. Ta innowacja znacząco ułatwia ewentualne prace serwisowe lub wymianę ślizgacza, eliminując konieczność demontażu całej rolety. Jest to prawdziwa gratka dla serwisantów, którzy mogą wykonać naprawę szybko i efektywnie, oszczędzając czas i nerwy zarówno sobie, jak i klientom. Pomyśl tylko o tej wygodzie – koniec z długotrwałym i kosztownym usuwaniem całej konstrukcji w przypadku drobnej usterki, co zawsze jest plusem w oczach każdego pragmatyka. Takie drobne, ale przemyślane rozwiązania zdecydowanie podnoszą komfort użytkowania na lata.
Oprócz funkcji zabezpieczających, rolety natynkowe oferują również dodatkowe udogodnienia, takie jak możliwość zintegrowania z moskitierą. Jest to szczególnie przydatne w ciepłych miesiącach, kiedy chcemy cieszyć się świeżym powietrzem bez obaw o inwazję owadów. Jedno rozwiązanie, dwie korzyści – to naprawdę mądry wybór. Jest to opcja, która podnosi komfort życia w domach położonych w pobliżu terenów zielonych, lasów czy zbiorników wodnych, gdzie problem insektów bywa uciążliwy. Funkcja moskitiery wbudowanej w roletę pozwala na swobodne wentylowanie pomieszczeń nawet po zmroku, gdy najbardziej aktywna jest populacja komarów. To detal, który potrafi diametralnie zmienić jakość letnich wieczorów w naszym domu, dodając wartość do całej inwestycji i czyniąc życie przyjemniejszym.
Mimo tych licznych zalet, rolety zewnętrzne natynkowe posiadają również pewne wady. Najbardziej rzucającą się w oczy jest estetyka – skrzynka rolety, choć często stylizowana i dostępna w różnych kolorach, jest widoczna na elewacji, co dla niektórych może być wadą, zwłaszcza w kontekście nowoczesnych, minimalistycznych projektów architektonicznych. W przypadku, gdy zależy nam na całkowitym ukryciu mechanizmu rolety, natynkowe modele mogą nie spełniać oczekiwań, dlatego trzeba to wziąć pod uwagę już na etapie projektu, aby uniknąć późniejszych rozczarowań.
Inną kwestią jest możliwość powstania mostków termicznych. Choć producenci starają się minimalizować ten efekt, umieszczenie skrzynki na zewnątrz budynku zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem utraty ciepła, zwłaszcza jeśli montaż nie zostanie wykonany z należytą precyzją i użyciem odpowiednich materiałów izolacyjnych. To szczególnie istotne w domach pasywnych lub energooszczędnych, gdzie każdy detal wpływa na bilans energetyczny. Dlatego, jeśli masz to na uwadze, konieczne jest dokładne przemyślenie wyboru i zastosowanie najlepszych praktyk montażowych.
Podsumowując, rolety natynkowe to praktyczne, ekonomiczne i łatwe w montażu rozwiązanie, które oferuje szeroki zakres funkcjonalności. Są one doskonałym wyborem dla tych, którzy szukają sprawdzonych i efektywnych sposobów na poprawę komfortu oraz bezpieczeństwa w swoim domu, nie bojąc się, że skrzynka będzie elementem widocznym na elewacji. Warto również wspomnieć, że te rolety mają zazwyczaj krótszy czas oczekiwania na dostawę oraz montaż w porównaniu do rolet podtynkowych, co jest istotne, gdy liczy się czas realizacji projektu. Na przykład, podczas intensywnego sezonu budowlanego, czas dostawy rolet natynkowych może wynosić od 2 do 4 tygodni, podczas gdy rolety podtynkowe często wymagają 4 do 8 tygodni. Ta różnica może być kluczowa w harmonogramie prac budowlanych.
Oto przewagi w zależności od czynnika:
- Cena: Rolety natynkowe są zazwyczaj o 20-30% tańsze od rolet podtynkowych, jeśli chodzi o sam koszt zakupu materiału, co sprawia, że są bardziej przystępne dla wielu budżetów.
- Łatwość montażu: Montaż rolet natynkowych jest znacznie mniej inwazyjny i trwa średnio o połowę krócej niż w przypadku rolet podtynkowych, co przekłada się na niższe koszty robocizny i szybsze zakończenie prac.
- Zastosowanie: Idealne do montażu w istniejących budynkach, gdzie nie przewidziano specjalnych otworów w nadprożu, co pozwala na ich instalację bez konieczności kosztownych przeróbek elewacji czy ścian.
- Dostęp do mechanizmu: Pełny dostęp do mechanizmu rolety z zewnątrz, co ułatwia wszelkie prace konserwacyjne, regulacyjne oraz serwisowanie, bez konieczności demontażu elementów konstrukcyjnych budynku.
- Warianty kolorystyczne: Bogatsza paleta kolorystyczna skrzynek i pancerzy, co pozwala na lepsze dopasowanie rolet do estetyki fasady budynku oraz okien i drzwi.
Jak widać, rolety natynkowe, choć nie tak dyskretne jak ich podtynkowe odpowiedniki, to mimo wszystko oferują solidne korzyści. Ich atuty to przede wszystkim uniwersalność, prostota i wspomniana już ekonomiczność, które czynią je świetnym wyborem dla wielu zastosowań. Często spotykam się z klientami, którzy po burzliwych dyskusjach o estetyce, ostatecznie wybierają natynkowe ze względu na oszczędności, a przy tym nie narzekają na wygląd.
Rolety zewnętrzne podtynkowe: estetyka i funkcjonalność
Rolety zewnętrzne podtynkowe to prawdziwy majstersztyk inżynierii budowlanej, który od kilku lat zdobywa coraz większą popularność wśród właścicieli nowoczesnych domów i deweloperów. Są one symbolem elegancji, dyskrecji i doskonałego wkomponowania w architekturę budynku. Ich główną przewagą jest praktyczne ukrycie skrzynki rolety, co sprawia, że na zewnątrz widoczna jest jedynie estetyczna prowadnica i pancerz, dając wrażenie minimalistycznej fasady, niezakłóconej żadnymi zbędnymi elementami. Taki efekt jest nie do osiągnięcia w przypadku rolet natynkowych, które siłą rzeczy narzucają swoją obecność.
Projektowanie budynków z roletami podtynkowymi wymaga precyzji i uwzględnienia ich już na etapie projektu architektonicznego. Skrzynka rolety jest bowiem montowana w specjalnie przygotowanej wnęce nad otworem okiennym, tuż pod nadprożem. Oznacza to, że jej instalacja najlepiej sprawdza się w przypadku nowo budowanych obiektów lub podczas gruntownej modernizacji, gdzie elewacja jest dopiero kładziona. W takim przypadku możliwe jest perfekcyjne ukrycie skrzynki pod warstwą ocieplenia i tynku, co jest kluczowe dla zachowania nieskazitelnej estetyki elewacji. Czasami śmieję się, że to takie "ciche luksusy" – niewidoczne, ale jednak istnieją i robią robotę!
Jednym z najbardziej innowacyjnych aspektów rolet zewnętrznych podtynkowych jest zastosowanie specjalnie zaprojektowanej klapy rewizyjnej. Ta sprytna konstrukcja pozwala na łatwy i szybki dostęp do mechanizmu rolety w razie konieczności serwisowania, naprawy czy konserwacji. Klapa zazwyczaj znajduje się od spodu skrzynki rolety, co oznacza, że wszelkie prace konserwacyjne mogą być wykonywane bez konieczności demontażu elewacji czy jakichkolwiek widocznych części. To rozwiązanie jest nieocenione z punktu widzenia użytkowania na przestrzeni lat, ponieważ minimalizuje potencjalne koszty i niedogodności związane z ewentualnymi awariami. Ktoś pomyślał – i to z głową!
Kluczową cechą rolet podtynkowych jest ich doskonała integracja z bryłą budynku. Ponieważ montuje się je razem z oknem, a skrzynka jest całkowicie zabudowana, efekt końcowy jest niezwykle elegancki i spójny. Ten typ rolet nie zaburza linii fasady ani nie wystaje poza obrys ścian, co czyni je idealnym wyborem dla osób ceniących sobie minimalizm i czystość formy w architekturze. Ponadto, dzięki temu, że skrzynka jest ukryta w elewacji, rolety podtynkowe zapewniają lepszą izolację termiczną. Dzieje się tak, ponieważ przestrzeń, w której znajduje się skrzynka, może być dodatkowo izolowana, eliminując mostki termiczne, które mogą występować w przypadku rolet natynkowych. Ta cecha ma znaczenie nie tylko dla komfortu termicznego, ale również dla niższych rachunków za ogrzewanie i klimatyzację, co jest argumentem trudnym do podważenia w dzisiejszych czasach, gdy energia staje się coraz droższa. Można to porównać do szwajcarskiego zegarka – wszystko ukryte, a precyzja i efektywność na najwyższym poziomie.
Pod względem funkcjonalności, rolety podtynkowe oferują te same korzyści co ich natynkowe odpowiedniki: zapewniają doskonałą izolację akustyczną, redukując hałas dochodzący z zewnątrz, chronią przed włamaniem, zwiększają prywatność i zabezpieczają okna przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Ich mechanizmy sterowania mogą być zarówno manualne, jak i zautomatyzowane, z możliwością integracji z systemami inteligentnego domu. To daje użytkownikowi pełną swobodę w zarządzaniu osłonami, niezależnie od tego, czy jest w domu, czy setki kilometrów od niego. W dobie wszechobecnej automatyzacji, takie rozwiązania stają się standardem i oczekiwaną funkcjonalnością, podnosząc wartość całej inwestycji.
Warto również zaznaczyć, że chociaż początkowy koszt instalacji rolet podtynkowych może być wyższy w porównaniu do rolet natynkowych (często o 30-50% ze względu na bardziej skomplikowane prace budowlane i konieczność dopasowania elewacji), to długoterminowe korzyści wynikające z estetyki, funkcjonalności i zwiększonej izolacji termicznej często przewyższają te początkowe wydatki. Z mojego doświadczenia wynika, że klienci, którzy zdecydowali się na rolety podtynkowe, po kilku latach nie żałują tej decyzji. To inwestycja w komfort, bezpieczeństwo i wartość estetyczną nieruchomości, która z czasem się zwraca. W praktyce jest to jak zakup solidnego, markowego garnituru – początkowy wydatek jest większy, ale satysfakcja i trwałość są nieporównywalne.
Pamiętajmy również, że rolety zewnętrzne podtynkowe mogą być produkowane w różnych wymiarach i kolorach, dopasowując się do indywidualnych potrzeb i preferencji architektonicznych. Od małych okienek, po panoramiczne przeszklenia – możliwości są praktycznie nieograniczone. Dostępność pancerzy z różnych materiałów, takich jak aluminium czy PVC, a także w wielu odcieniach, pozwala na stworzenie spójnej i harmonijnej elewacji, która będzie cieszyć oko przez długie lata. Wybór podtynkowego systemu rolet to krok w kierunku stworzenia domu, który jest nie tylko bezpieczny i funkcjonalny, ale również piękny i doskonale przemyślany pod każdym kątem.
Oto przewagi w zależności od czynnika:
- Estetyka: Rolety podtynkowe są praktycznie niewidoczne po zainstalowaniu, co pozwala na zachowanie czystych linii architektonicznych budynku i nie wpływa na jego wizualną spójność.
- Izolacja termiczna i akustyczna: Dzięki wkomponowaniu skrzynki w ścianę, rolety podtynkowe zapewniają lepszą izolację termiczną (redukcja mostków termicznych) i akustyczną (redukcja hałasu zewnętrznego), co przekłada się na niższe koszty energii i wyższy komfort.
- Ochrona przed warunkami atmosferycznymi: Ukryta konstrukcja skrzynki jest lepiej chroniona przed deszczem, śniegiem i promieniowaniem UV, co przekłada się na dłuższą żywotność i mniejsze wymagania konserwacyjne.
- Integracja z systemem smart home: Większość rolet podtynkowych jest zaprojektowana do łatwej integracji z inteligentnymi systemami zarządzania budynkiem, co pozwala na automatyzację i zdalne sterowanie roletami.
- Odporność na włamanie: Zintegrowana budowa rolet podtynkowych, utrudniająca dostęp do ich mechanizmów, zwiększa ich skuteczność jako bariery antywłamaniowej, co podnosi poziom bezpieczeństwa w nieruchomości.
Myślę, że to świetne rozwiązanie dla każdego, kto ceni sobie detale i planuje dom na lata, bo przecież, jak mawiał pewien architekt, "prawdziwa elegancja tkwi w tym, co niewidoczne, ale odczuwalne".
Kiedy wybrać rolety natynkowe, a kiedy podtynkowe?
Decyzja o wyborze rolet zewnętrznych – czy to natynkowych, czy podtynkowych – to nie jest prosta sprawa, a raczej misja strategiczna dla każdego inwestora. To pytanie, które spędza sen z powiek wielu osobom budującym lub remontującym dom. Odpowiedź na nie zależy od kilku kluczowych czynników: etapu budowy, budżetu, oczekiwań estetycznych oraz specyfiki istniejącego budynku. Musisz dokładnie zważyć wszystkie za i przeciw, aby uniknąć frustracji i dodatkowych kosztów w przyszłości, a jak wiadomo, pośpiech jest złym doradcą, zwłaszcza w budownictwie.
Rolety zewnętrzne podtynkowe są absolutnie topowym rozwiązaniem, jeśli planujesz budowę nowego domu lub czeka Cię gruntowny remont elewacji. Właśnie wtedy masz tę przewagę, że możesz zintegrować system rolet z konstrukcją ściany, ukrywając skrzynkę całkowicie w elewacji. To pozwala uzyskać niezrównany efekt estetyczny – rolety stają się praktycznie niewidoczne, a fasada budynku pozostaje gładka i minimalistyczna, co jest szalenie ważne w nowoczesnych projektach architektonicznych. Taka inwestycja wymaga jednak zaplanowania jej na etapie projektu, co wiąże się z przygotowaniem specjalnych wnęk nad oknami oraz skoordynowaniem prac z ekipą murarską i tynkarską. Jeśli masz wolną rękę, jeśli chodzi o etapy budowy, to jest to moment, by działać i postawić na luksus dyskrecji. Na przykład, pewien inwestor budujący dom pasywny uparł się na rolety podtynkowe, wiedząc, że tylko one zapewnią mu odpowiedni współczynnik przenikania ciepła dla całego otworu okiennego, co było kluczowe dla certyfikacji budynku.
Montaż rolet podtynkowych, choć bardziej skomplikowany i czasochłonny niż w przypadku rolet natynkowych, zwraca się w perspektywie długoterminowej poprzez lepszą izolację termiczną i akustyczną, a także brak mostków termicznych. Zazwyczaj rolety podtynkowe instaluje się w ciągu około 4-8 godzin na jedno okno, co jest znacznie dłużej niż 2-4 godziny dla rolet natynkowych, jednak efekt końcowy jest tego wart. Ich konstrukcja jest zintegrowana z ościeżą, a odpowiednia izolacja w skrzynce sprawia, że ciepło nie ucieka przez ten element. Ponadto, rolety te często posiadają specjalną konstrukcję, która utrudnia ich podważenie, zwiększając tym samym bezpieczeństwo domu. Jeśli zależy Ci na tym, żeby Twój dom był niczym forteca, a jednocześnie wyglądał jak dzieło sztuki, to wybór jest jasny. Pamiętam, jak kiedyś klient, którego dom stał przy ruchliwej ulicy, podkreślał, że aspekt akustyczny rolet podtynkowych był dla niego priorytetem, niemalże ważniejszym niż estetyka, bo zależało mu na ciszy i spokoju w czterech ścianach.
Z drugiej strony, jeśli mieszkasz w starszym domu z istniejącą elewacją, a wymiana okien nie wchodzi w grę, rolety zewnętrzne natynkowe są dla Ciebie idealnym i często jedynym rozsądnym rozwiązaniem. Ich montaż jest o wiele prostszy i mniej inwazyjny, nie wymaga bowiem żadnych prac związanych z przeróbkami elewacji czy naruszaniem konstrukcji ścian. Możesz je zamontować na oknie lub w jego wnęce bez większych problemów, co pozwala na szybkie i efektywne zabezpieczenie domu. Koszt montażu jest również znacznie niższy – waha się w granicach 50-80 PLN/m2, podczas gdy podtynkowe potrafią kosztować nawet dwukrotnie więcej, bo dochodzi do tego szpachlowanie, gruntowanie, tynkowanie.
Skrzynka rolety natynkowej jest co prawda widoczna na elewacji, ale w dzisiejszych czasach producenci oferują szeroki wachlarz kolorów i kształtów skrzynek, które można dopasować do estetyki budynku. Jeśli zdecydujesz się na rolety w kolorze okien lub elewacji, mogą one stać się niemalże niewidoczne lub stanowić ciekawy element dekoracyjny. Jest to doskonała opcja, gdy szukasz szybkiego, ekonomicznego i praktycznego rozwiązania bez potrzeby angażowania się w długotrwałe prace budowlane. To jest jak dopasowanie gotowego garnituru – nie szyjesz go na miarę, ale wygląda całkiem dobrze i spełnia swoją funkcję, a przy tym jest dostępny "od ręki".
W przypadku renowacji, kiedy nie planujesz wymiany okien i chcesz jak najmniej ingerować w strukturę budynku, rolety natynkowe są niezastąpione. To one pozwalają uniknąć kosztownych i skomplikowanych prac adaptacyjnych. Nie potrzebujesz w zasadzie architekta, aby je zaprojektować, ani sztabu budowlańców, aby je zamontować. Po prostu decydujesz się na typ, kolor i montaż odbywa się w krótkim czasie. Jest to prawdziwa wygoda dla tych, którzy chcą szybko poprawić funkcjonalność i bezpieczeństwo swojego domu, nie rujnując przy tym budżetu. Spotkałem się z sytuacją, gdzie rodzina z trójką dzieci potrzebowała szybko rolet, aby poprawić komfort snu najmłodszych, a jednocześnie ograniczyć koszty. Wybrali natynkowe i byli zachwyceni efektem, mimo że początkowo marzyły im się te "niewidzialne" rolety.
Pamiętaj, że ostateczny wybór zależy również od Twoich indywidualnych preferencji i priorytetów. Jeśli stawiasz na minimalistyczną estetykę i perfekcyjnie zintegrowane rozwiązania, rolety podtynkowe będą dla Ciebie idealne. Jeśli jednak kluczowa jest prostota montażu, niski koszt i możliwość instalacji na istniejącym budynku bez większych zmian, to rolety natynkowe będą strzałem w dziesiątkę. Ważne, aby przed podjęciem decyzji skonsultować się z ekspertem, który pomoże Ci ocenić warunki techniczne i doradzi najlepsze rozwiązanie dla Twojego konkretnego przypadku. Jak mawiają, lepiej dmuchać na zimne, niż potem płakać nad rozlanym mlekiem! Dobry specjalista często pokaże Ci rzeczy, o których nawet nie pomyślałeś, na przykład różne warianty automatyki, czujniki zmierzchu czy deszczu, które mogą znacząco podnieść komfort użytkowania, niezależnie od wybranego typu rolet.