Co ile stopnie na schodach? Wymiary, wzór i przepisy

W domu jednorodzinnym stopnie schodów wewnętrznych wykonuje się zwykle co 16-18 cm w pionie, przy głębokości 25-32 cm. Przepisy dopuszczają w takim domu najwyżej 19 cm wysokości stopnia. Właściwą parę wymiarów sprawdza się wzorem 2h + s = 60-65 cm, gdzie h to wysokość, a s głębokość stopnia.

• Jaka wysokość i głębokość stopnia jest wygodna?
• Jakie są normy dotyczące wysokości stopni schodów?
• Jak obliczyć ilość stopni na schodach?
• Ile stopni może być w jednym biegu?
• Jaka jest minimalna głębokość stopnia schodów?
• Jak długość kroku wpływa na wymiary stopni?
• Ile miejsca nad schodami i jaka szerokość biegu?
• Co ile stopnie na schodach zewnętrznych?
• Najczęstsze błędy przy wyznaczaniu stopni
• Bezpieczeństwo i wykończenie stopni
• Lista kontrolna przed zamówieniem schodów

Dokładny rozstaw zawsze wynika z wysokości kondygnacji: dzieli się ją na równe części, tak aby każdy stopień w biegu miał identyczną wysokość. Poniżej znajdziesz wartości z przepisów, zakresy wygody, sposób liczenia stopni i przykłady dla typowych wysokości pięter.

Jaka wysokość i głębokość stopnia jest wygodna?

Najwygodniejsze są stopnie o wysokości 15-17 cm i głębokości 29-32 cm. Im niższy i głębszy stopień, tym mniej męczy wchodzenie, ale tym więcej miejsca zajmuje bieg.

Stopniowanie wygody dobrze pokazuje zestawienie z poradnika podstawowe wymiary schodów w serwisie BudujemyDom, które podaje zakres wysokości 14-19 cm i głębokości 25-32 cm:

W praktyce domowej najczęściej wychodzi wysokość około 17 cm i głębokość 28-30 cm. Taki stopień mieści się w przepisach, daje naturalny rytm kroku i nie wymaga bardzo długiego biegu. Stopień zbyt wysoki albo zbyt płytki męczy kolana i sprawia, że krok staje się nerwowy, szczególnie przy schodzeniu.

Jakie są normy dotyczące wysokości stopni schodów?

Maksymalną wysokość stopnia określa § 68 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych: 19 cm w domach jednorodzinnych, 17,5 cm w budynkach wielorodzinnych i użyteczności publicznej, 15 cm w przedszkolach, żłobkach i budynkach opieki zdrowotnej. Pełną treść przepisów o schodach zawiera rozdział 4 warunków technicznych o schodach i pochylniach.

Ten sam dokument podaje wzór 2h + s = 0,60-0,65 m dla stopni schodów wewnętrznych. Wartości z tabeli to granice, a nie cel. Wytyczne Budowlane ABC o stopniach schodów zalecają 17,5 cm dla schodów wewnętrznych i 15 cm dla zewnętrznych oraz jednakową wysokość wszystkich stopni w biegu.

Jak obliczyć ilość stopni na schodach?

Liczbę stopni oblicza się, dzieląc wysokość kondygnacji przez docelową wysokość stopnia i zaokrąglając wynik do liczby całkowitej. Następnie dzieli się wysokość kondygnacji przez tę liczbę, żeby otrzymać dokładną, równą wysokość każdego stopnia.

1. Zmierz wysokość kondygnacji od gotowej posadzki dolnej do gotowej posadzki górnej, z warstwami wykończenia.
2. Przyjmij docelową wysokość stopnia, np. 17 cm.
3. Podziel wysokość kondygnacji przez 17 cm i zaokrąglij wynik.
4. Podziel wysokość kondygnacji przez zaokrągloną liczbę stopni: to jest rzeczywista wysokość h.
5. Dobierz głębokość s ze wzoru 2h + s = 60-65 cm, najlepiej celując w 62-63 cm.
6. Sprawdź, czy bieg zmieści się w otworze i czy zachowasz przestrzeń nad głową oraz szerokość biegu.

Przykład dla 270 cm: 270 / 17 = 15,9, więc przyjmujesz 16 stopni. Każdy ma 270 / 16 = 16,9 cm wysokości. Ze wzoru 2 x 16,9 + s = 63 wychodzi głębokość około 29 cm.

Przykładowe wymiary dla różnych wysokości kondygnacji

Poniższe wartości to obliczenia dla biegu prostego przy założeniu 2h + s = 63 cm. Długość rzutu biegu liczy się jako liczba stopni minus jeden, pomnożona przez głębokość, bo ostatni stopień wypada na poziomie posadzki piętra.

Gdy brakuje miejsca na długość biegu, można zmniejszyć liczbę stopni i podnieść każdy z nich, ale nie ponad 19 cm w domu. Alternatywą jest bieg zabiegowy lub ze spocznikiem. Przy wysokich kondygnacjach warto policzyć obie wersje, zanim zamówisz konstrukcję.

Ile stopni może być w jednym biegu?

Warunki techniczne ograniczają bieg schodów wewnętrznych do 17 stopni, a w budynkach opieki zdrowotnej do 14 stopni. Limit 17 stopni nie dotyczy jednak domów jednorodzinnych, zabudowy zagrodowej, budynków rekreacji indywidualnej i mieszkań dwupoziomowych.

W schodach zewnętrznych bieg nie powinien mieć więcej niż 10 stopni, bez względu na rodzaj budynku. W domu jednorodzinnym dłuższy bieg jest więc dopuszczalny, ale przy więcej niż 17 stopniach spocznik wyraźnie poprawia wygodę. Poradniki zalecają też co najmniej 3 stopnie w biegu, bo pojedyncze stopnie łatwo przeoczyć, oraz nieparzystą liczbę stopni ze względu na rytm kroku. Szczegóły dla wejść do domu opisujemy w tekście ilość stopni w biegu schodów zewnętrznych.

Jaka jest minimalna głębokość stopnia schodów?

Dla prostych schodów wewnętrznych przepisy nie podają jednej minimalnej głębokości: wynika ona ze wzoru 2h + s = 60-65 cm. W praktyce głębokość stopnia nie powinna spadać poniżej 25 cm, bo wtedy stopa nie ma pełnego oparcia.

Wzór przy maksymalnych 19 cm formalnie dopuszcza głębokość od 22 cm, ale takie schody są strome i niewygodne. Dla stopni zabiegowych i wachlarzowych rozporządzenie wymaga co najmniej 25 cm głębokości w odległości nie większej niż 40 cm od poręczy balustrady wewnętrznej lub słupa. W najwęższym miejscu stopień zabiegowy powinien mieć według poradników co najmniej 10 cm, a w schodach wygodnych 16 cm. Przy głównych wejściach do budynków wielorodzinnych i użyteczności publicznej stopnie zewnętrzne muszą mieć co najmniej 35 cm głębokości. Więcej o tym parametrze piszemy w artykule szerokość stopnia schodów.

Jak długość kroku wpływa na wymiary stopni?

Wzór 2h + s odwzorowuje długość kroku człowieka, dlatego suma 60-65 cm daje schody, po których idzie się naturalnie. Średni krok wynosi około 70 cm u mężczyzn i 62 cm u kobiet, co podaje poradnik wymiary wygodnych schodów wg Roble.

Ponieważ po schodach chodzą wszyscy domownicy, przyjmuje się krok uśredniony. Według poradnika schody.pl o wymiarach i bezpieczeństwie schodów jest to około 63 cm, a zakres ergonomiczny wynosi 59-65 cm. Jeśli w domu mieszkają dzieci lub seniorzy, lepiej wybrać niższy i głębszy stopień.

Ile miejsca nad schodami i jaka szerokość biegu?

Nad schodami, mierząc w świetle, poradniki zalecają co najmniej 200-205 cm wolnej przestrzeni, a szerokość biegu w domu jednorodzinnym musi wynosić co najmniej 80 cm. Te dwa wymiary często ograniczają rozstaw stopni bardziej niż sam wzór.

Za mały otwór w stropie wymusza strome schody, nawet gdy na dole jest dużo miejsca: wydłużenie biegu powoduje, że na górnych stopniach zabraknie przestrzeni nad głową. Wygodny bieg ma 90-100 cm szerokości, a przy mijaniu się dwóch osób potrzeba około 120 cm. Wymagania minimalne omawiamy w tekście minimalna szerokość schodów w domu jednorodzinnym, a dłuższe biegi dzieli się spocznikami, których wymiary opisuje artykuł wymiary spocznika schodów.

Co ile stopnie na schodach zewnętrznych?

Na schodach zewnętrznych stosuje się niższe stopnie niż w domu, zwykle 12-15 cm. Producent schodów Dolle w poradniku o wysokości stopni wskazuje ten zakres jako bezpieczniejszy, zwłaszcza zimą, gdy stopnie są śliskie.

Na zewnątrz obowiązuje limit 10 stopni w biegu, a szerokość schodów zewnętrznych do budynku powinna wynosić co najmniej 1,2 m. Głębokość stopnia na zewnątrz zwykle jest większa niż wewnątrz, bo wzór przy niższym stopniu daje większe s.

Najczęstsze błędy przy wyznaczaniu stopni

Najwięcej problemów powoduje nierówna wysokość stopni, zwykle pierwszego lub ostatniego w biegu. Różnica wynika najczęściej z pomiaru od surowego stropu zamiast od gotowej posadzki.

• Pomiar kondygnacji bez warstw posadzki: po położeniu wylewki i paneli pierwszy lub ostatni stopień wychodzi niższy albo wyższy od pozostałych.
• Dobór wysokości stopnia bez sprawdzenia przestrzeni nad głową na górnych stopniach.
• Zbyt wąskie stopnie zabiegowe przy słupie lub duszy schodów.
• Ażurowe stopnie i wystające noski tam, gdzie chodzą osoby starsze: w budynkach opieki zdrowotnej i zamieszkania zbiorowego dla osób starszych i niepełnosprawnych stopnie z noskami i podcięciami są zabronione.
• Śliska nawierzchnia: wytyczne Budowlanego ABC podają dla mokrej nawierzchni stopni wartość poślizgu PTV lub SRV co najmniej 36 w badaniu wg PN-EN 13036-4 lub PN-EN 14231.

Bezpieczeństwo i wykończenie stopni

Bezpieczne schody to równe stopnie, antypoślizgowa nawierzchnia, poręcz i dobre oświetlenie. Sam poprawny rozstaw nie wystarczy, jeśli krawędzie stopni są słabo widoczne.

W budynkach wielorodzinnych i użyteczności publicznej krawędzie stopni muszą kontrastować kolorem z posadzką, a w domu to rozwiązanie jest zalecane. W domach można stosować nosek o wysięgu 2-4 cm, który powiększa powierzchnię stopnia, ale nie w schodach dla seniorów. Balustrada powinna mieć co najmniej 90 cm do wierzchu poręczy, a odstęp między tralkami nie większy niż 12 cm, żeby dziecko nie przełożyło głowy. Poręcz przy ścianie montuje się w odległości 4-5 cm od ściany.

Lista kontrolna przed zamówieniem schodów

• Wysokość kondygnacji zmierzona od gotowej posadzki do gotowej posadzki.
• Wszystkie stopnie mają tę samą wysokość, w domu nie więcej niż 19 cm, najlepiej 16-18 cm.
• Wynik 2h + s mieści się w 60-65 cm.
• Głębokość stopnia nie mniejsza niż 25 cm, w zabiegach 25 cm w odległości do 40 cm od poręczy wewnętrznej.
• Szerokość biegu co najmniej 80 cm, wygodnie 90-100 cm.
• Nad każdym stopniem co najmniej 200-205 cm wolnej przestrzeni.
• Na zewnątrz maksymalnie 10 stopni w biegu.
• Antypoślizgowa nawierzchnia, poręcz i oświetlenie ujęte w projekcie.

Przy schodach w budynku wielorodzinnym lub użyteczności publicznej wymiary powinien zatwierdzić projektant, bo obowiązują tam ostrzejsze limity niż w domu jednorodzinnym.