Taras definicja Prawo budowlane: przepisy i formalności
Definicji tarasu Prawo budowlane nie zawiera, więc urzędy i sądy korzystają ze słowników i orzecznictwa: taras to odkryta, płaska część budynku na parterze, piętrze lub płaskim dachu, tworząca z budynkiem całość funkcjonalną. Od tej kwalifikacji zależą formalności. Przydomowy taras naziemny do 35 m² powierzchni zabudowy nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia, większy trzeba zgłosić, a taras na piętrze lub dachu przechodzi procedurę właściwą dla budynku.
- Jaka jest definicja tarasu w Prawie budowlanym?
- Kiedy jest taras, a kiedy balkon lub loggia?
- Jakiego tarasu nie trzeba zgłaszać?
- Jakie wymagania techniczne dotyczą tarasu?
Jaka jest definicja tarasu w Prawie budowlanym?
Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie podaje legalnej definicji tarasu, balkonu ani loggii. Nie ma jej też w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ani w rozporządzeniu o Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, choć warunki techniczne wielokrotnie używają tych pojęć.
Wojewódzkie sądy administracyjne, m.in. w Poznaniu i Szczecinie, sięgały po definicje słownikowe. Słownik PWN opisuje taras jako rodzaj dużego balkonu umieszczonego na parterze, piętrze lub płaskim dachu. Hasło Taras (architektura) uzupełnia ten opis: to odkryta, pozioma powierzchnia przystosowana do przebywania ludzi, a na piętrze lub stropodachu ogrodzona balustradą i oparta na stropach albo kolumnach.
Taras jako część budynku w orzecznictwie
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 stycznia 2017 r. (II OSK 1220/15) uznał, że taras tworzy całość funkcjonalno-użytkową z budynkiem mieszkalnym i służy jego obsłudze. Wolnostojąca konstrukcja o ażurowych drewnianych ścianach, niezwiązana trwale z domem, nie jest tarasem: sąd zakwalifikował ją jako altanę. Skoro taras jest częścią budynku, nie można go traktować jak obiektu małej architektury.
Kiedy jest taras, a kiedy balkon lub loggia?
O nazwie decyduje położenie względem bryły budynku i to, czy element jest odkryty. Loggia jest wnęką w bryle, otwartą na zewnątrz tylko z jednej strony. Balkon to ogrodzona barierką płyta wysunięta przed ścianę zewnętrzną, połączona drzwiami z pomieszczeniem. Taras jest odkrytą, płaską powierzchnią na gruncie, piętrze lub dachu; na parterze często łączy się schodami z ogrodem.
| Element | Położenie | Osłonięcie | Cechy rozpoznawcze |
|---|---|---|---|
| Taras | parter (na gruncie), piętro, płaski dach lub stropodach | odkryty | balustrada na piętrze i dachu, na parterze często schody do ogrodu |
| Balkon | wysunięty przed ścianę zewnętrzną | otwarty | barierka z trzech stron, wsporniki, wejście drzwiami z pomieszczenia |
| Loggia | wnęka wewnątrz bryły budynku | zadaszona, zamknięta z trzech stron | otwarta tylko z jednej strony |
Więcej o kryteriach dla płyt wysuniętych przed elewację jest w tekście o definicji balkonu.
Jakiego tarasu nie trzeba zgłaszać?
Bez pozwolenia i bez zgłoszenia można zbudować przydomowy taras naziemny o powierzchni zabudowy do 35 m². Taras naziemny większy niż 35 m² nadal nie wymaga pozwolenia, ale trzeba go zgłosić; oba progi wynikają z art. 29 ustawy, którego brzmienie przytacza przewodnik ESSVE o prawie budowlanym i tarasach.
Po zgłoszeniu prace wolno zacząć, gdy urząd w ciągu 21 dni nie wniesie sprzeciwu. Do zgłoszenia dołącza się m.in. rysunek inwestycji i oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co omawia poradnik o formalnościach przy zadaszeniu tarasu.
Zwolnienie z art. 29 obejmuje tylko tarasy naziemne. Taras na piętrze lub dachu jest częścią budynku, więc jego budowa wymaga tej samej procedury co budynek, przy którym powstaje; praktyczne kroki opisuje tekst o tym, jak dobudować taras na piętrze. Osobno ocenia się zadaszenie: lekka konstrukcja bez fundamentów często mieści się w zgłoszeniu, a trwale związana z gruntem lub zwiększająca powierzchnię użytkową budynku zwykle wymaga pozwolenia.
Jak ustalić tryb dla konkretnego tarasu
- Konstrukcja wolnostojąca, niezwiązana z domem: sprawdź, czy nie jest altaną lub innym obiektem, bo wtedy nie ocenia się jej jak tarasu.
- Przydomowy taras naziemny: zmierz powierzchnię zabudowy; do 35 m² bez formalności, powyżej 35 m² zgłoszenie.
- Taras na piętrze, dachu lub stropie nad pomieszczeniem: przyjmij tryb jak dla budynku i zacznij od projektu.
- Planowane zadaszenie: fundamenty albo zmiana bryły budynku zwykle oznaczają pozwolenie.
- W każdym wariancie: sprawdź miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy, odległość od granicy i odpływ wody.
Przykład: taras naziemny o wymiarach 6 × 6 m ma 36 m² powierzchni zabudowy, czyli o 1 m² przekracza próg i wymaga zgłoszenia. Ten sam taras w wymiarach 5,8 × 6 m ma 34,8 m² i nie wymaga ani zgłoszenia, ani pozwolenia. Szersze omówienie wyjątków zawiera artykuł o tym, czy można dobudować taras bez pozwolenia.
Jakie wymagania techniczne dotyczą tarasu?
Najważniejsze są odległość od granicy działki i odprowadzenie wody. Warunki techniczne (§ 12) wymieniają taras obok balkonu, galerii i schodów zewnętrznych: odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m. Prawo budowlane zabrania też robót, po których woda opadowa spływa na sąsiednie tereny, dlatego spadek tarasu kieruje się od granicy, a wodę odprowadza na teren biologicznie czynny lub do studni chłonnej.
Przy tarasie nad pomieszczeniami ważna jest izolacja wodochronna, która chroni wnętrza pod tarasem i samą warstwę izolacji przed uszkodzeniami.
Czy taras zalicza się do powierzchni zabudowy?
Przy tarasie naziemnym tak: próg 35 m² z art. 29 odnosi się właśnie do powierzchni zabudowy tarasu. W rozporządzeniu o warunkach technicznych przepis o kubaturze brutto budynku (§ 3 pkt 24 lit. a) obejmuje balkony i tarasy, liczone do wysokości balustrady. Wpływ tarasu na metraż domu lub lokalu wyjaśnia tekst o tym, czy taras wlicza się do powierzchni całkowitej.
