Sterowanie roletami: Lokalnie czy centralnie w 2025?

Redakcja 2025-05-29 03:47 / Aktualizacja: 2026-02-06 19:36:16 | Udostępnij:

W dzisiejszych czasach, kiedy każdy marzy o komfortowym i inteligentnym domu, sterowanie roletami lokalnie i centralnie przestaje być fanaberią, a staje się standardem. To genialne rozwiązanie pozwala na kontrolę nad światłem, prywatnością i temperaturą za jednym dotknięciem, niezależnie od tego, czy preferujesz indywidualne sterowanie, czy pełną synchronizację w całym domu. Przygotuj się na fascynującą podróż po świecie rolet, która raz na zawsze odmieni Twoje spojrzenie na domową automatykę!

Sterowanie roletami lokalnie i centralnie

Kiedy spojrzymy na ewolucję systemów sterowania roletami, zauważymy wyraźną tendencję do zwiększania elastyczności i integracji. Początkowo proste przełączniki ustąpiły miejsca bardziej złożonym układom, co prezentuje poniższa analiza danych.

Okres Dominujący typ sterowania Średnia ilość sterowanych rolet/system Kluczowe innowacje
Lata 90. Lokalne (mechaniczne/przyciskowe) 1-2 Silniki elektryczne
2000-2010 Lokalne (elektroniczne), początki grupowego 3-5 Sterowanie radiowe, piloty
2010-2020 Grupowe, rozwój centralnego (przewodowego/bezprzewodowego) 5-15 Integracja z systemami domowymi (np. Z-Wave, Zigbee)
2020-obecnie Centralne (mobilne/głosowe), rozbudowane systemy mieszane 10+ AI, czujniki pogodowe, zaawansowane scenariusze

Z powyższej tabeli widać, że od manualnych mechanizmów przeszliśmy do inteligentnych rozwiązań, które oferują nieporównywalną wygodę i funkcjonalność. Ta transformacja pokazuje, jak sterowanie roletami stało się kluczowym elementem nowoczesnego budownictwa, idąc w parze z rozwojem ogólnej automatyki domowej.

Zalety i zastosowania sterowania lokalnego rolet

Kiedy mówimy o sterowaniu lokalnym rolet, często mamy na myśli niezależną kontrolę nad każdą pojedynczą roletą lub niewielką grupą rolet, przypisaną do konkretnego pomieszczenia lub okna. To rozwiązanie, choć na pierwszy rzut oka wydaje się mniej "inteligentne" niż centralne systemy, ma swoje niezaprzeczalne atuty i specyficzne zastosowania. Wyobraź sobie scenariusz: ranek, słońce wpada bezpośrednio do kuchni, oślepiając Cię podczas przygotowywania śniadania.

Zobacz także: Centralne sterowanie roletami: schemat

Dzięki sterowaniu lokalnemu, wystarczy jedno naciśnięcie przycisku przy oknie kuchennym, by szybko obniżyć roletę i odzyskać komfort. Nie musisz szukać pilota ani sięgać po smartfon – po prostu intuicyjna kontrola w miejscu, gdzie jej potrzebujesz. Jest to nieocenione w sytuacjach, gdy tylko jedno pomieszczenie wymaga natychmiastowej interwencji, na przykład w sypialni, gdzie chcesz podnieść rolety tylko do połowy, aby wpuścić trochę światła, ale jednocześnie zachować prywatność. Indywidualne sterowanie zapewnia precyzję, której nie zawsze uzyskasz z ogólnodostępnego panelu.

Kolejnym przykładem praktycznego zastosowania lokalnego sterowania jest możliwość dostosowania ustawień rolet do indywidualnych preferencji każdego domownika. Dziecko w swoim pokoju może mieć rolety podniesione wysoko, aby cieszyć się widokiem, podczas gdy w gabinecie potrzebujesz ich obniżonych do połowy, by uniknąć odblasków na ekranie komputera. Jest to szczególnie ważne w przypadku mieszkań, gdzie każda osoba ma inne potrzeby w ciągu dnia. Dzięki indywidualnemu dostępowi, każdy decyduje o swoim komforcie, nie wpływając na innych mieszkańców.

Grupowe sterowanie, które jest formą sterowania lokalnego, rozszerza te możliwości. Pozwala na jednoczesne sterowanie kilkoma roletami z jednego miejsca, na przykład wszystkimi roletami w salonie, sypialniach na piętrze, czy też roletami w oknach po jednej stronie budynku. Na przykład, wieczorem przed wyjściem, jednym kliknięciem możesz opuścić wszystkie rolety w strefie dziennej, zapewniając poczucie bezpieczeństwa i prywatności. To wygoda, która oszczędza czas i energię, nie rezygnując z elastyczności.

Zobacz także: Centralne sterowanie roletami – przewodnik instalacji

W przypadku nagłych zmian pogodowych, jak gwałtowna burza z deszczem, lokalne sterowanie roletami umożliwia szybkie zamknięcie tylko tych okien, które są narażone na bezpośrednie działanie wiatru i opadów, bez potrzeby opuszczania wszystkich rolet w domu. Taka selektywność pozwala na utrzymanie reszty budynku w pełnym komforcie, bez konieczności całkowitego zaciemniania wnętrz. Możliwość szybkiej reakcji na lokalne warunki to duży atut, który zwiększa komfort i bezpieczeństwo. Jeśli mieszkasz w domu z ekspozycją na słońce przez cały dzień, w zależności od pory dnia możesz lokalnie opuszczać rolety na wybranych stronach, aby zapobiegać przegrzewaniu się wnętrz.

Podsumowując, sterowanie lokalne, zarówno indywidualne, jak i grupowe, jest fundamentem funkcjonalności systemu rolet. Pozwala na intuicyjną i precyzyjną kontrolę, dostosowaną do bieżących potrzeb użytkowników i warunków otoczenia. Niech nikt nie mówi, że prostota nie jest piękna, bo w tym przypadku – to właśnie ona często stanowi klucz do prawdziwej wygody i efektywności w codziennym życiu domowym.

Korzyści i konfiguracja sterowania centralnego rolet

Jeśli sterowanie lokalne roletami daje nam kontrolę nad mikroświatem, to sterowanie centralne otwiera drzwi do makroświata komfortu i bezpieczeństwa w całym budynku. To jest prawdziwa potęga w Twoich rękach – możliwość zarządzania wszystkimi roletami w domu za pomocą jednego przycisku lub komendy głosowej. Pomyśl o tym: rano, wychodzisz z domu, a jednym ruchem dłoni opuszczasz wszystkie rolety, zabezpieczając wnętrze przed słońcem, ciekawskimi spojrzeniami i potencjalnymi intruzami. Brzmi jak coś z filmów o przyszłości? To już teraźniejszość!

Zobacz także: Sterownik Rolet z Pilotem 2025: Inteligentne Sterowanie Roletami

Główną i najbardziej oczywistą zaletą centralnego sterowania roletami jest niezrównana wygoda. Wyobraź sobie taką sytuację: spieszysz się do pracy, a nagle przypominasz sobie, że w pośpiechu nie zamknąłeś rolet w kilku oknach. Zamiast biegać po całym domu, wracając do każdego pomieszczenia, z centralnym panelem lub aplikacją w smartfonie załatwiasz to w sekundę. Jeden klik i wszystkie rolety są w idealnej pozycji. To jest prawdziwa oszczędność czasu i nerwów, a chyba każdy zgodzi się, że spokój ducha jest bezcenny, prawda?

Kolejnym niezwykle ważnym aspektem jest bezpieczeństwo. W razie nagłej konieczności, na przykład próby włamania, centralne opuszczenie rolet w całym budynku może działać odstraszająco na intruzów, sugerując, że dom jest zamieszkany i aktywny. To jak zaciągnięcie całego pancerza budynku w ułamku sekundy. Podobnie w przypadku silnego wiatru czy burzy, możesz szybko zamknąć wszystkie rolety, chroniąc okna i wnętrze przed uszkodzeniami. Taka funkcjonalność nie tylko podnosi komfort, ale także znacząco wpływa na poziom zabezpieczenia nieruchomości.

Zobacz także: Jak zrobić centralne sterowanie roletami?

Konfiguracja sterowania centralnego rolet może przybierać różne formy. W systemach przewodowych wszystkie sterowniki rolet są połączone wspólną magistralą, która prowadzi do centralnego panelu. To rozwiązanie cechuje się wysoką niezawodnością, ale wymaga odpowiedniego planowania instalacji elektrycznej już na etapie budowy lub remontu. Pamiętajmy, że przewody raz położone, trudno później zmieniać. Standardowe ceny okablowania do inteligentnego domu wahają się od 20 do 50 złotych za metr, a do tego dochodzi koszt samych sterowników, które mogą kosztować od 150 do nawet 500 złotych za sztukę, w zależności od ich zaawansowania. Dodatkowo trzeba liczyć się z kosztami centrali sterującej, która potrafi osiągnąć kwotę rzędu 1000-3000 złotych.

Systemy bezprzewodowe natomiast wykorzystują technologię radiową (np. Z-Wave, Zigbee, Wi-Fi) do komunikacji między centralnym kontrolerem a poszczególnymi roletami. Są łatwiejsze w instalacji w istniejących budynkach, ponieważ nie wymagają kucia ścian i prowadzenia nowych przewodów. Wymagają jedynie sparowania urządzeń i odpowiedniego zaprogramowania. Piloty centralne do rolet bezprzewodowych to wydatek rzędu 200-800 złotych, a mostki czy bramki do integracji z siecią domową i aplikacjami mobilnymi mogą kosztować od 300 do 1500 złotych. Wartość pojedynczego odbiornika radiowego do rolet to około 100-300 złotych, a montaż takiego odbiornika jest zdecydowanie mniej inwazyjny.

Centralne sterowanie umożliwia również tworzenie zaawansowanych scenariuszy. Możesz zaprogramować rolety tak, aby opuszczały się automatycznie o zmierzchu lub podnosiły o wschodzie słońca. Możliwe jest też ustawienie trybu "nieobecność", który symuluje obecność domowników, losowo otwierając i zamykając rolety w ciągu dnia. To nie tylko komfort, ale także dodatkowa warstwa zabezpieczenia przed włamywaczami, która sprawia, że Twój dom jest aktywny, nawet gdy Ty relaksujesz się na urlopie. Pamiętaj, że każdy scenariusz można dostosować do pory roku i zmieniającego się nasłonecznienia, maksymalizując efektywność energetyczną i komfort termiczny.

Zobacz także: Centralny sterownik rolet: wygodne sterowanie 2025

Przy konfiguracji centralnego sterowania ważne jest, aby rozważyć, czy system ma być otwarty na integrację z innymi inteligentnymi urządzeniami w domu, takimi jak oświetlenie, klimatyzacja czy system alarmowy. Wybór odpowiedniego protokołu komunikacji (np. Z-Wave dla szerokiej kompatybilności, lub bardziej specyficzne rozwiązania producenta dla monolitycznego systemu) będzie miał kluczowe znaczenie dla przyszłej rozbudowy i funkcjonalności całego ekosystemu smart home. Warto pomyśleć strategicznie – nikt nie chce utknąć z systemem, który za dwa lata będzie przestarzały.

Centralne sterowanie to przyszłość, która już tu jest. Zapewnia wygodę, bezpieczeństwo i elastyczność, której tradycyjne rolety nigdy nie były w stanie zaoferować. Wystarczy raz doświadczyć, jak proste jest zarządzanie całym domem z jednego miejsca, a nigdy nie wrócisz do „manualnej obsługi”.

Wybór odpowiedniego sterownika: Klucz do elastyczności systemu

W dzisiejszym świecie, gdzie technologia przenika każdy aspekt naszego życia, sterowanie roletami elektrycznymi stało się synonimem wygody i nowoczesności. Jednak samo posiadanie rolet z napędem to dopiero początek drogi do pełnego komfortu. Prawdziwa magia tkwi w sercu systemu – czyli w odpowiednio dobranym sterowniku. To właśnie on decyduje o tym, czy Twoje rolety będą działały jak posłuszny żołnierz, czy jak kapryśna diva. Dobór odpowiedniego sterownika to decyzja strategiczna, która wpłynie na codzienną funkcjonalność i Twoje samopoczucie.

Zanim zdecydujesz się na konkretny model, musisz postawić sobie kilka pytań. Po pierwsze, jaką funkcjonalność chcesz uzyskać? Czy wystarczy Ci proste podnoszenie i opuszczanie rolet, czy marzysz o zaawansowanych scenariuszach, integracji z asystentem głosowym, czy też sterowaniu z dowolnego miejsca na świecie za pomocą smartfona? Odpowiedzi na te pytania zawężą Twoje poszukiwania i pomogą w wyborze sterownika, który sprosta Twoim oczekiwaniom. Czy jesteś typem człowieka, który ceni sobie absolutną prostotę, czy raczej technologicznym entuzjastą?

Jednym z kluczowych aspektów jest możliwość realizacji zarówno sterowania grupowego, jak i niezależnego. Idealny sterownik powinien oferować elastyczność w tym zakresie. To znaczy, że powinieneś móc indywidualnie sterować każdą roletą (np. w sypialni przed snem), jednocześnie mając możliwość grupowania rolet (np. wszystkie rolety na parterze podczas wyjścia z domu). W praktyce oznacza to, że jeden przycisk może kontrolować jedną roletę, a inny – jednocześnie pięć, zależnie od zaprogramowanych grup. Czy Twoje potrzeby zmieniają się dynamicznie w ciągu dnia? Jeśli tak, ta elastyczność jest kluczowa.

Na rynku dostępne są sterowniki przewodowe i bezprzewodowe. Sterowniki przewodowe, wymagające ułożenia odpowiedniego okablowania (np. dwużyłowego przewodu zasilającego i dwużyłowego przewodu sterującego do każdego silnika rolety, a także magistrali do centralnego sterownika), charakteryzują się wysoką niezawodnością i stabilnością sygnału. Są idealne dla nowo budowanych domów, gdzie instalacja może być zaplanowana od podstaw. Typowy przewód 4x1.5mm2 (do rolet) kosztuje od 2 do 5 złotych za metr. Sam sterownik naścienny, przewodowy to koszt około 80-250 złotych za sztukę.

Sterowniki bezprzewodowe natomiast (wykorzystujące takie technologie jak Z-Wave, Zigbee, RF 433MHz czy Wi-Fi) są znacznie łatwiejsze w instalacji w istniejących budynkach, ponieważ eliminują potrzebę kucia ścian. Komunikacja odbywa się radiowo, co pozwala na dużą swobodę w umiejscowieniu przycisków i kontrolerów. Warto jednak zwrócić uwagę na zasięg sieci i ewentualne zakłócenia, które mogą wpłynąć na płynność działania. Średnia cena bezprzewodowego modułu dopuszkowego to 100-300 złotych, a do tego należy doliczyć koszty bramki lub huba, jeśli chcesz zintegrować system z innymi elementami smart home.

Istnieją także sterowniki uniwersalne, które obsługują zarówno tryb lokalny, jak i grupowy. Wiele z nich pozwala na programowanie scenariuszy, współpracę z czujnikami (światła, temperatury, wiatru) oraz integrację z systemami inteligentnego domu. Na przykład, zaawansowany sterownik z protokołem Z-Wave może kosztować od 250 do 700 złotych, oferując przy tym ogromne możliwości konfiguracji i rozbudowy. Takie rozwiązanie to często inwestycja w przyszłość, dająca możliwość swobodnego dodawania kolejnych urządzeń bez wymiany całego systemu.

Warto również zwrócić uwagę na producenta i jakość wykonania sterownika. Tani chiński produkt może zaoszczędzić trochę grosza na początku, ale w dłuższej perspektywie może okazać się problemem – awarie, brak wsparcia technicznego, problemy z kompatybilnością. Czasami lepiej jest dopłacić, aby mieć spokój ducha i pewność, że system będzie działał bez zarzutu przez lata. Pamiętaj, że diabeł tkwi w szczegółach, a niezawodność to coś, co ceni się najbardziej, zwłaszcza gdy mowa o domowej automatyce. Przecież nie chcesz budzić się w nocy z myślą, czy rolety na pewno się zamknęły, prawda?

Praktyczne zastosowanie sterowania mieszanego w inteligentnym domu

W świecie inteligentnych domów, gdzie każdy element dąży do perfekcyjnej harmonii, sterowanie roletami elektrycznymi to coś więcej niż tylko podnoszenie i opuszczanie. To skomplikowany taniec technologii, komfortu i efektywności energetycznej. Choć wybór między sterowaniem lokalnym a centralnym wydaje się prosty, prawdziwa siła tkwi w ich połączeniu – w tak zwanym sterowaniu mieszanym. To ono pozwala na czerpanie korzyści z obu światów, dostosowując funkcjonalność do indywidualnych potrzeb i sytuacji, a tym samym czyniąc dom prawdziwie inteligentnym. Zrozumienie, jak to działa, to jak odblokowanie tajnego poziomu w ulubionej grze!

Pomyśl o tym jak o dyrygencie orkiestry. Sterowanie centralne roletami jest jak dyrygent, który jednym gestem (naciśnięciem przycisku "Wychodzę z domu" lub uruchomieniem scenariusza "Tryb Nocny") synchronizuje wszystkie rolety w budynku. Wszystkie rolety mogą jednocześnie opaść, chroniąc wnętrze przed słońcem, zapewniając prywatność, czy zabezpieczając dom przed deszczem lub burzą. Ta globalna kontrola jest nieoceniona w sytuacjach wymagających szybkiej, jednolitej reakcji. Jest to również idealne rozwiązanie, gdy opuszczamy dom na dłużej, chcąc zasymulować obecność domowników – zaprogramowane losowe ruchy rolet sprawiają wrażenie, że w środku ktoś jest. Dyrygent jest potrzebny, ale nie zawsze musi być obecny.

Z drugiej strony, sterowanie lokalne roletami to indywidualny instrumentalista, który w każdej chwili może zagrać swoją partię niezależnie od całej orkiestry. Przykładowo, jesteś w salonie i chcesz delikatnie podnieść roletę, aby wpuścić więcej naturalnego światła, nie wpływając na rolety w innych pomieszczeniach. A może potrzebujesz zupełnie zaciemnić sypialnię w ciągu dnia, żeby obejrzeć film, podczas gdy reszta domu pozostaje słoneczna. Ta elastyczność i natychmiastowa kontrola w miejscu użycia jest niezastąpiona w codziennym życiu. To jak dostosowywanie głośności w słuchawkach – totalnie personalne doświadczenie.

Sterowanie mieszane jest szczególnie popularnym wyborem w kontekście inteligentnych systemów zabezpieczeń, oświetlenia, wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania. Rolety stają się wtedy integralną częścią szerszego ekosystemu domowego. Możliwa jest np. integracja z czujnikiem pogodowym: gdy zbliża się burza, system automatycznie opuszcza wszystkie rolety na tej stronie budynku, z której wieje wiatr, jednocześnie uruchamiając klimatyzację, jeśli temperatura w środku wzrasta. To już nie tylko komfort, ale również oszczędność energii i optymalne zarządzanie klimatem w pomieszczeniach.

Inny przykład to scenariusz "Pobudka". O świcie, system powoli podnosi rolety w sypialni, delikatnie budząc Cię naturalnym światłem, a następnie podnosi rolety w kuchni, zanim jeszcze dotrzesz po swoją poranną kawę. Jeśli wykryje, że jesteś w łazience, rolety w tym pomieszczeniu mogą pozostać opuszczone, zapewniając prywatność. Gdy wychodzisz z domu, system sprawdza, czy wszystkie rolety są opuszczone, światła zgaszone, a termostat obniżony. Takie rozwiązania podnoszą komfort życia na nieznany wcześniej poziom, jednocześnie zwiększając bezpieczeństwo i efektywność energetyczną budynku.

Warto inwestować w sterowniki, które wspierają wiele protokołów komunikacji, np. zarówno przewodowe (KNX, DALI), jak i bezprzewodowe (Z-Wave, Zigbee, Wi-Fi). Dzięki temu masz pewność, że Twój system będzie otwarty na rozbudowę i integrację z przyszłymi technologiami. Pamiętaj, że standardowy mostek inteligentnego domu do integracji rolet kosztuje od 500 do 2000 złotych, ale pozwala na zarządzanie nawet 100-200 urządzeniami. Zawsze znajdzie się miejsce na rozszerzenie i udoskonalenie, a inwestycja w elastyczność zwraca się z nawagą.

Możemy również zastosować sterowanie mieszane z interfejsem graficznym na panelu dotykowym lub za pomocą aplikacji mobilnej. Z takiego panelu możesz zarządzać roletami centralnie, grupami lub pojedynczo, mając pełen podgląd na ich status. Możliwość tworzenia i modyfikowania scenariuszy z poziomu intuicyjnego interfejsu to czysta przyjemność. Aplikacja mobilna natomiast, dzięki dostępowi zdalnemu, pozwala na kontrolę rolet z dowolnego miejsca na świecie – to szczególnie przydatne, gdy zapomniałeś zamknąć rolety przed wyjazdem na wakacje, lub chcesz symulować swoją obecność w domu. W końcu, nic nie jest bardziej irytujące niż widok odsłoniętych okien po powrocie z podróży!

Kiedy połączymy możliwości sterowania lokalnego z wszechstronnością sterowania centralnego, uzyskujemy system, który jest zarówno intuicyjny, jak i niezwykle potężny. To jest esencja inteligentnego domu – dopasowanie technologii do życia, a nie na odwrót. Właściwe zastosowanie sterowania mieszanego rolet w pełni wykorzystuje potencjał automatyki domowej, sprawiając, że każde pomieszczenie staje się smarter i bardziej efektywne, a życie staje się po prostu łatwiejsze.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

    P: Czy sterowanie roletami lokalne i centralne to zawsze dwie oddzielne instalacje?

    O: Niekoniecznie. Nowoczesne systemy inteligentnego domu, a także zaawansowane sterowniki rolet, często pozwalają na jednoczesną realizację obu funkcji. Możesz sterować każdą roletą indywidualnie za pomocą przycisku naściennego w pomieszczeniu, a jednocześnie mieć możliwość zarządzania wszystkimi roletami z centralnego panelu, pilota lub aplikacji mobilnej. Kluczowe jest odpowiednie zaplanowanie okablowania (w systemach przewodowych) lub konfiguracji bezprzewodowej.

    P: Czy mogę sterować roletami lokalnie, jeśli mam już system centralny?

    O: Tak, i jest to wysoce zalecane rozwiązanie! Mieszane podejście, łączące centralne sterowanie z lokalnymi panelami, jest najbardziej elastyczne i wygodne. Daje to użytkownikowi swobodę w obsłudze rolety bezpośrednio przy oknie, jednocześnie zapewniając globalną kontrolę nad całym systemem. Wiele systemów pozwala na dodawanie pojedynczych przełączników lub modułów sterujących do istniejącej centrali.

    P: Jakie są główne zalety połączenia sterowania lokalnego i centralnego?

    O: Połączenie to oferuje niezrównaną wygodę i funkcjonalność. Sterowanie centralne pozwala na szybkie i masowe zarządzanie roletami (np. wszystkie rolety w domu opuszczane jednym przyciskiem). Sterowanie lokalne natomiast zapewnia precyzyjną kontrolę nad pojedynczymi roletami lub grupami, co jest idealne w codziennych, specyficznych sytuacjach. Taka kombinacja zwiększa bezpieczeństwo (szybkie opuszczenie rolet w nagłym wypadku), komfort (dostosowanie światła do bieżącej aktywności) oraz efektywność energetyczną (automatyczne zamykanie rolet w zależności od temperatury czy nasłonecznienia).

    P: Czy do sterowania roletami centralnie zawsze potrzebna jest skomplikowana instalacja?

    O: Niekoniecznie. Choć systemy przewodowe wymagają bardziej złożonej instalacji na etapie budowy lub remontu, dostępne są również rozwiązania bezprzewodowe, które są znacznie łatwiejsze w implementacji w istniejących budynkach. Wymagają one jedynie odpowiedniego zaprogramowania modułów i ewentualnie bramki, która integruje system z domową siecią Wi-Fi i aplikacjami mobilnymi. To sprawia, że inteligentne sterowanie roletami jest dostępne praktycznie dla każdego, niezależnie od etapu wykończenia domu.

    P: Czy system sterowania roletami może być zintegrowany z innymi elementami inteligentnego domu?

    O: Absolutnie tak! Większość nowoczesnych systemów sterowania roletami jest zaprojektowana z myślą o integracji z innymi inteligentnymi urządzeniami w domu, takimi jak oświetlenie, ogrzewanie, klimatyzacja czy systemy alarmowe. Dzięki temu rolety mogą automatycznie reagować na zmiany pogody, tryb "nieobecność" czy nawet harmonogram dnia, co pozwala na tworzenie zaawansowanych scenariuszy i optymalizację komfortu oraz zużycia energii w całym budynku.