Kratownica na dach dwuspadowy 12 m – profile i budowa

Redakcja 2026-02-02 23:51 / Aktualizacja: 2026-02-06 21:02:41 | Udostępnij:

Planujesz dach dwuspadowy nad garażem, halą czy altanką i szukasz solidnej kratownicy, która uniesie ciężar bez zbędnych podpór? Kratownica dwuspadowa sprawdzi się idealnie, oferując lekką konstrukcję z pasów górnego i dolnego, słupków oraz rozpór, dostępną gotową lub używaną w stali i drewnie. W tym tekście rozłożę na czynniki pierwsze jej budowę dla rozpiętości 12 metrów, kluczowe profile jak IPE 220 i 240, alternatywy w postaci dwuteowników, skręcane połączenia oraz niezbędne przekroje i normy, byś mógł świadomie wybrać i zastosować.

Kratownica na dach dwuspadowy

Konstrukcja kratownicy dwuspadowej 12 m

Kratownica dwuspadowa na rozpiętość 12 metrów opiera się na symetrycznej budowie z pasem górnym i dolnym biegnącymi równolegle, połączonymi pionowymi słupkami oraz skośnymi rozpórkami. Całość tworzy sztywną kratę, która przenosi obciążenia śniegiem i wiatrem beznych słupów, co otwiera przestrzeń pod dachem. Gotowe stalowe modele kupisz u producentów konstrukcji, a drewniane – na portalach z używanymi materiałami budowlanymi. Wysokość kratownicy wynosi zwykle jedną dziesiątą rozpiętości, czyli około 1,2 metra, z kątem nachylenia połaci 15-30 stopni. Taka konstrukcja waży mniej niż masywna belka, oszczędzając na fundamencie.

W praktyce kratownica dwuspadowa składa się z powtarzalnych modułów, co ułatwia transport i montaż na miejscu. Pasy główne nośą główny ciężar, podczas gdy słupki i rozpory rozkładają siły na całej długości. Dla garażu czy hali o szerokości 12 metrów jedna taka kratownica co 4-6 metrów rozstawu wystarczy do podparcia więźby. Używane stalowe kratownice z rozbiórki hal znajdziesz taniej, ale sprawdź stan rdzy i zdeformowań. Drewniane wersje, impregnowane, pasują do altanek, oferując naturalny wygląd.

Elementy składowe kratownicy

  • Pas górny: skośny, nośny profil.
  • Pas dolny: poziomy, stabilizujący.
  • Słupki: pionowe łączniki.
  • Rozpory: skośne pręty usztywniające.

Montaż zaczyna się od dolnego pasa, mocowanego do murłaty, potem słupki i rozpory, na końcu górny pas. Ta sekwencja minimalizuje błędy i zapewnia stabilność podczas wznoszenia.

Profile stalowe IPE 220 w kratownicy dachowej

Profil IPE 220 sprawdza się jako pas główny w kratownicy dwuspadowej o rozpiętości do 12 metrów, dzięki wysokiej nośności i korzystnemu momentowi bezwładności. Jego szerokość 110 mm i wysokość 220 mm pozwalają na efektywny rozkład sił w kratownicy, redukując zużycie stali o 30-40% w porównaniu do litej belki. Gotowe kratownice z IPE 220 kupisz w ofertach stalowych konstrukcji dachowych dla garaży. Lekkość profilu ułatwia transport, a standardowe wymiary przyspieszają produkcję. W drewnie alternatywą jest klejony fornir o podobnej wytrzymałości.

IPE 220 posiada symetryczny przekrój, co równomiernie przenosi momenty zginające od śniegu. W kratownicy górny pas z tego profilu przyjmuje skośne nachylenie, dolny pozostaje prosty. Dla hal przemysłowych ta kratownica wytrzymuje obciążenia do 200 kg/m². Używane profile z demontażu, po oczyszczeniu, nadają się po weryfikacji przez konstruktora. Koszt takiej kratownicy oscyluje wokół 1500-2500 zł za sztukę, zależnie od detali.

Zamiast cięższych profili IPE 220 wystarcza w większości przypadków, oszczędzając materiał. Jego wytrzymałość na ścinanie pasuje do rozpór w kratownicy. Montaż z IPE 220 skraca czas o połowę w porównaniu do spawania na budowie.

IPE 240 na pasy kratownicy dwuspadowej

IPE 240 wzmacnia pasy kratownicy dwuspadowej, gdy rozpiętość 12 metrów łączy się z większymi obciążeniami, jak w halach o intensywnym użytkowaniu. Wysokość 240 mm i masa 30,7 kg/m dają wyższą sztywność niż IPE 220, idealną pod ciężkie pokrycia dachowe. Stalowe kratownice z tym profilem dostępne są gotowe, z certyfikatami, do garaży i altanek wzmocnionych. Drewniane odpowiedniki z belek o przekroju 24x30 cm oferują podobną nośność przy niższej cenie. Profil ten opiera się lepiej na wibracjach od wiatru.

W kratownicy dwuspadowej IPE 240 na pasach górnych przyjmuje pełną długość połaci, dolny stabilizuje całość. Dla rozpiętości 12 m wysokość kraty rośnie do 1,5 metra, poprawiając stabilność. Używane kratownice z IPE 240 z rozbiórek magazynów kupisz 40% taniej, po kontroli. Ta opcja zamiast lżejszych profili sprawdza się w strefach śniegowych.

Produkcja z IPE 240 skraca obliczenia, bo normy podają gotowe dane nośności. Kratownica z tym profilem waży o 15% więcej, ale przenosi 20% wyższe obciążenia dynamiczne.

Dwuteowniki jako alternatywa kratownicy dachowej

Dwuteownik zwykły, jak IPE 220-240, zamiast kratownicy dachowej upraszcza konstrukcję dachu dwuspadowego do 20 metrów, bez słupków i rozpór. Jest tańszy w wykonaniu, bo wymaga tylko cięcia i montażu dwóch belek na krokwiach. Dla garaży i altanek gotowe dwuteowniki stalowe kupisz w hurtowniach, drewniane – u tartaków. Kratownica posiada więcej zalet w oszczędności stali, ale dwuteownik montuje się szybciej. Wybór zależy od rozpiętości i budżetu.

Dwuteownik oparty na prostym profilu przenosi obciążenia zginające lepiej w krótkich przęsłach. Zamiast kratownicy z IPE 220 dwuteownik kosztuje o 30% mniej, ważąc podobnie. Używane dwuteowniki z demontażu hal to okazja dla hal niskobudżetowych. Drewniane dwuteowniki klejone wytrzymują wilgoć po impregnacji.

W kratownicy dwuteownik zastępuje całość, ale traci na sztywności torsyjnej. Dla 12 metrów wystarcza IPE 240 jako pojedyncza belka. Montaż dwuteownika skręca się do murłaty w godzinę na przęsło.

  • Zalety dwuteownika: prostota, niski koszt.
  • Wady: wyższe zużycie stali.

Skręcane połączenia w kratownicy dwuspadowej

Skręcane połączenia w kratownicy dwuspadowej umożliwiają montaż bez spawarki na budowie, co przyspiesza pracę o 50%. Śruby wysokowytrzymałe M12-M16 łączą profile w węzłach, z podkładkami i nakrętkami. Gotowe kratownice stalowe dostarczane są z gotowymi otworami, drewniane – z kołkami. Ta metoda pozwala na demontaż i reuse w przyszłości. Dla garaży skręcana kratownica to wygoda amatora z pomocą fachowca.

Węzły skręcane opierają się na tarciu, przenosząc ścinanie i rozciąganie. Zamiast zaciśniętych nitów śruby umożliwiają regulację luzów. W praktyce jedna kratownica 12 m wymaga 40-60 śrub. Używane kratownice z takim połączeniem sprawdzają się po wymianie śrub.

Kratownica posiada skręcane węzły na pasach i rozpórkach, co zwiększa trwałość. Montaż zaczyna się od środka, symetrycznie rozchodząc się na końce.

Przekroje słupków i rozpór kratownicy dachowej

Słupki w kratownicy dachowej to kątowniki L50x50x5 mm, pionowe łączniki pasów o długości 1-1,2 metra. Rozpory to L40x40x4 mm, skośne usztywniacze co 1-2 metry. Te przekroje standardowe dla 12 metrów zapewniają sztywność przy minimalnej masie. W drewnie słupki to 5x5 cm, rozpory 4x4 cm. Gotowe kratownice z takimi elementami kupisz seryjnie.

Przekroje słupków L50x50x5 wytrzymują ściskanie do 100 kN, rozpory rozciąganie. Zamiast grubszych profili te wystarczają po obliczeniach. Używane kątowniki tnie się na miarę. W kratownicy 12 m stosuje się 10-12 słupków i 20 rozpór.

Dopasowanie przekrojów zależy od rozstawu kratownicy, zwykle 4-6 m. Te wymiary redukują wagę o 25% vs solidne pręty.

Normy PN-EN dla kratownicy dwuspadowej

Normy PN-EN 1993 (Eurokod 3) regulują projekt kratownicy dwuspadowej, określając nośność stali S235-S355 i współczynniki bezpieczeństwa. Obliczenia uwzględniają śnieg, wiatr i własny ciężar dla danej lokalizacji. Zawsze zlecaj projekt konstruktorowi, by uniknąć awarii. Gotowe kratownice certyfikowane spełniają te normy automatycznie.

Kratownica dwuspadowa musi posiadać rysunki z obliczeniami statycznymi przed montażem. Normy PN-EN 1993-1-1 podają wzory na wyboczenie słupków. Dla drewna stosuj PN-EN 1995. Używane konstrukcje weryfikuj pod kątem tych wymagań.

Projekt oparty na Eurokodzie uwzględnia rozpiętość 12 m z zapasem 1,5 na obciążenia. Konsultacja z konstruktorem to 500-1000 zł, ale chroni przed stratami.

Najczęściej zadawane pytania o kratownice na dach dwuspadowy

  • Co to jest kratownica dwuspadowa i do czego służy na dachu?

    Kratownica dwuspadowa to lekka konstrukcja stalowa składająca się z pasów górnego i dolnego, słupków oraz rozpór. Jest idealna do dachów o dużej rozpiętości, np. 12 m, bez dodatkowych podpór, stosowana w garażach, halach czy altankach jako element nośny.

  • Jakie profile stalowe stosować do kratownicy na dach o rozpiętości 12 m?

    Dla rozpiętości 12 m zalecane są profile IPE 220 lub IPE 240 na pasach głównych. Słupki to L50x50x5 mm, a rozpory kątowniki 40x40x4 mm. Węzły powinny być skręcane lub zaciśnięte dla łatwego montażu.

  • Jakie są zalety kratownicy stalowej nad zwykłym dwuteownikiem?

    Kratownica jest lżejsza, zużywa mniej stali i lepiej przenosi obciążenia wiatrem oraz śniegiem dzięki większej sztywności. Jest droższa w detalu, ale ekonomiczna materiałowo w porównaniu do masywnych belek jak IPE 220-240.

  • Czy można samodzielnie zbudować kratownicę bez projektu?

    Nie, samowolne konstrukcje bez rysunków i obliczeń naruszają normy PN-EN 1993 (Eurokod 3) i grożą awarią oraz odpowiedzialnością prawną. Zawsze zlecaj projekt konstruktorowi, uwzględniając lokalne obciążenia.