Dwa dachy dwuspadowe: łączenie, więźba i uszczelnienie

Dwa dachy dwuspadowe na jednym budynku łączy się najczęściej na jeden z trzech sposobów: przez połączenie krokwi obu dachów, wzdłuż kalenicy albo przez rozszerzenie konstrukcji jednego z nich. Wybór zależy od konstrukcji obu brył, kąta nachylenia połaci i rodzaju pokrycia. Najwięcej usterek powstaje na samym styku: przy niedokładnym spasowaniu elementów, złym uszczelnieniu i braku wentylacji. Taki układ dotyczy budynków złożonych z dwóch brył, rozbudów oraz sytuacji, w których jeden dach nad całym obrysem byłby trudny do wykonania.

• Co to znaczy dach dwuspadowy?
• Kiedy na jednym budynku stosuje się dwa dachy dwuspadowe?
• Jak połączyć dwa dachy dwuspadowe?
• Jaka więźba pod dwa dachy dwuspadowe?
• Jaki kąt nachylenia i pokrycie dla dwóch dachów?
• Jak uszczelnić styk dwóch dachów dwuspadowych?
• Najczęstsze błędy przy dwóch dachach dwuspadowych
• Jak zaprojektować dwa dachy dwuspadowe w programie CAD?
• Jaki jest najtańszy dach dwuspadowy i ile kosztują dwa dachy?
• Bezpieczeństwo i przepisy przy łączeniu dachów
• Lista kontrolna przed zleceniem dwóch dachów dwuspadowych

Co to znaczy dach dwuspadowy?

Dach dwuspadowy to dach z dwiema przeciwnie nachylonymi połaciami, które spotykają się u góry w poziomej krawędzi, czyli kalenicy. Tak opisuje go materiał Roto o budowie dachu dwuspadowego, który wymienia też warstwy takiego dachu od pokrycia aż po okładzinę wewnętrzną.

Inne nazwy to dach dwupołaciowy i dach siodłowy. Połacie zwykle mają tę samą wielkość i nachylenie, ale istnieje też wersja niesymetryczna, z połaciami o różnej długości lub kącie, oraz dach naczółkowy z małymi połaciami załamanymi przy ścianach szczytowych. Gdy na budynku są dwa takie dachy, każdy z nich zachowuje tę budowę, a dodatkowym elementem do zaprojektowania i wykonania jest miejsce, w którym się spotykają.

Kiedy na jednym budynku stosuje się dwa dachy dwuspadowe?

Dwa dachy dwuspadowe stosuje się, gdy budynek nie jest jedną prostą bryłą: przy dwóch skrzydłach ustawionych do siebie pod kątem, przy dobudowie do istniejącego domu albo przy dwóch bryłach, które mają tworzyć jedną całość. W każdym z tych przypadków dachy trzeba ze sobą połączyć albo ułożyć tak, by styk był szczelny.

Drugim powodem bywa szerokość budynku. Poradnik Archon o dachu dwuspadowym wskazuje, że ten typ dachu najlepiej sprawdza się przy stosunkowo niewielkiej szerokości budynku, a duże rozpiętości mogą wymagać specjalnych rozwiązań. Podział szerokiej bryły na dwa mniejsze dachy jest jedną z możliwych odpowiedzi na to ograniczenie, ale decyzję podejmuje projektant konstrukcji, nie jest to reguła.

Oba dachy nie muszą mieć identycznej konstrukcji ani pokrycia. W ogłoszeniu z grupy Budowa domu - Małopolska inwestor szukał wykonawcy dwóch dachów dwuspadowych: jednego na więźbie, krytego dachówką, i drugiego na gotowych wiązarach pod blachodachówkę. Przy takim zestawieniu trzeba z góry ustalić, jak na styku spotkają się dwa różne pokrycia i ich obróbki.

Jak połączyć dwa dachy dwuspadowe?

Dwa dachy dwuspadowe łączy się przez połączenie krokwi, połączenie kalenicowe albo rozszerzenie konstrukcji jednego z dachów. Poradnik dachy-i-domy.pl o łączeniu dachów dwuspadowych zaznacza, że metodę dobiera się do konstrukcji budynków, kąta nachylenia połaci i wymagań architektonicznych, a przed decyzją trzeba ocenić stan techniczny obu dachów i wykonać pomiary.

Ta sama ocena stanu technicznego obejmuje sprawdzenie, czy elementy są dobrze spasowane, oraz czy uszczelnienie i wentylacja istniejącego dachu działają prawidłowo. Jeśli stary dach ma tu wady, nowe połączenie je przejmie.

Jaka więźba pod dwa dachy dwuspadowe?

Pod każdy z dwóch dachów dobiera się więźbę według jego rozpiętości i kąta nachylenia, najczęściej krokwiowo-jętkową albo płatwiowo-kleszczową. Poradnik Pruszyński o konstrukcji dachu dwuspadowego podaje, że więźbę krokwiowo-jętkową stosuje się przy rozpiętości ścian zewnętrznych do 12 m, a płatwiowo-kleszczową przy większej, nawet do 16 m.

Przy dwóch dachach ich rozpiętości mogą się różnić, więc każdy może mieć inny typ więźby, a jeden z nich może stać na gotowych wiązarach. Archon wymienia też konstrukcje stalowe, stosowane głównie w budynkach wielkopowierzchniowych, oraz betonowe, wybierane tam, gdzie liczy się odporność ogniowa. W domach jednorodzinnych zwykle pracuje się na drewnie, dlatego przed zamówieniem tarcicy sprawdź, jakie drewno na dach wybrać: suche czy mokre.

Kolejność prac przy każdym z dachów jest taka sama jak przy pojedynczym dachu dwuspadowym:

1. budowa więźby dachowej,
2. izolacja przeciwwodna, najczęściej membrana dachowa albo pełne deskowanie,
3. ruszt z łat i kontrłat,
4. pokrycie dachowe, rynny i rury spustowe, obróbki blacharskie oraz okna dachowe.

Jaki kąt nachylenia i pokrycie dla dwóch dachów?

Kąt nachylenia każdego z dachów wynika z projektu, zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) i wymagań technicznych wybranego pokrycia. Przy łączeniu dwóch dachów trzeba zmierzyć kąt obu połaci i sprawdzić rodzaj pokrycia, bo od tych danych zależy dobór materiałów i metody połączenia.

Jako pokrycie dachu dwuspadowego stosuje się m.in. dachówkę ceramiczną, blachodachówkę i blachę. Jeśli jeden z dachów ma mieć niski spadek, przeczytaj osobny tekst o tym, jak wygląda dach dwuspadowy 15 stopni. Gdy zamiast drugiej bryły chodzi raczej o rozbudowę jednej połaci, inny układ opisuje artykuł o tym, czym jest dach dwuspadowy z lukarną.

Jak uszczelnić styk dwóch dachów dwuspadowych?

Styk dwóch dachów uszczelnia się taśmą dekarską i obróbkami blacharskimi, a w części rozwiązań także papą termozgrzewalną. Taśma zapewnia szczelność w miejscu styku i dobiera się ją do powierzchni oraz materiału pokrycia, a obróbki blacharskie, także przy kominach, narożnikach i krawędziach, odprowadzają wodę i chronią przed wilgocią.

Poradnik dachy-i-domy.pl wymienia również specjalne kołnierze i płyty styropianowe jako alternatywne elementy systemów uszczelniających, dopasowywane do konkretnego przypadku. Dobór między nimi zależy od pokryć obu dachów i ustala go wykonawca na podstawie pomiarów.

Na styku nie można przerwać wentylacji. Materiał Roto opisuje dwa układy: w dachu zimnym między izolacją a podkładem jest szczelina wentylacyjna, która odprowadza kondensat i chroni izolację oraz drewno nośne przed wilgocią, a w dachu ciepłym tej szczeliny nie ma i przenikanie pary ogranicza paroizolacja. Jeśli dwa dachy mają różne układy, sposób przejścia między nimi trzeba rozwiązać w projekcie, a nie dopiero na dachu.

Najczęstsze błędy przy dwóch dachach dwuspadowych

Najczęstsze problemy przy połączeniu dachów dwuspadowych to niedokładne spasowanie elementów, niewłaściwe uszczelnienie styku i brak odpowiedniej wentylacji. Dalsze błędy wynikają zwykle z pominięcia pomiarów albo z nadmiernego skomplikowania bryły.

• Brak oceny stanu technicznego istniejącego dachu przed dobudową drugiego.
• Pominięcie pomiaru kątów nachylenia obu połaci i rodzaju pokrycia.
• Za dużo załamań: Archon zwraca uwagę, że ograniczona liczba załamań zwiększa szczelność dachu, a Pruszyński, że prosty dach jest mniej narażony na uszkodzenia niż formy rozbudowane. Każdy dodatkowy styk to kolejne miejsce do uszczelnienia.
• Przerwana ciągłość wentylacji na styku dachu zimnego z innym układem.
• Poddasze bez ścianki kolankowej: Pruszyński wymienia trudności z jego funkcjonalnym zagospodarowaniem jako wadę dachu dwuspadowego, co przy dwóch dachach dotyczy obu brył.
• Łączenie krokwi bez oceny, czy istniejąca konstrukcja przeniesie zmiany i dodatkowe elementy wsporcze.

Jak zaprojektować dwa dachy dwuspadowe w programie CAD?

W programie Archicad dwa osobne dachy dwuspadowe można dociąć do siebie, tworząc dach łamany. Procedurę opisuje pomoc Archicad 27: dach łamany:

1. Utwórz dwa dachy z kalenicami, jeden na drugim, i dostosuj wzniesienie linii odniesienia, aby uzyskać prawidłową geometrię.
2. Włącz wyświetlanie brył docinania: Widok, Opcje wyświetlania, Bryły docinania.
3. Zaznacz oba dachy i z menu kontekstowego wybierz Połącz, a następnie Dotnij elementy do dachu/powłoki.
4. Pozostaw docinanie dla obu dachów i kliknij Dotnij.
5. Jeśli w docięciu brakuje części, zmień definicję bryły docinania obu dachów na Według obrysu. Zależność przycinania zaktualizuje się automatycznie.

Model w programie pokazuje geometrię styku, ale nie zastępuje projektu konstrukcyjnego więźby ani obliczeń obciążeń.

Jaki jest najtańszy dach dwuspadowy i ile kosztują dwa dachy?

Najtańszy jest prosty, symetryczny dach dwuspadowy bez dodatkowych załamań: mało skomplikowana konstrukcja oznacza niższe koszty materiałów i robocizny oraz szybką realizację. Dwa dachy zamiast jednego dokładają styk do wykonania i uszczelnienia, a metoda z rozszerzeniami konstrukcyjnymi zwiększa złożoność i koszty.

Stawki za m2 dachu i za wykonanie styku zależą od lokalnych wykonawców, materiałów i stanu istniejącego dachu, dlatego sprawdzaj je w aktualnych ofertach. Poproś o osobne pozycje dla każdego z dachów i dla połączenia, bo wtedy łatwo porównasz oferty. Przykładowe wyliczenie dla jednego dachu znajdziesz w tekście o tym, ile kosztuje dach dwuspadowy na dom 100 m2, a kalkulator w tym artykule zsumuje Twoje dane z ofert: powierzchnie obu dachów, stawkę za m2 i wycenę styku.

Bezpieczeństwo i przepisy przy łączeniu dachów

Połączone dachy muszą przenosić obciążenia od śniegu i wiatru oraz prawidłowo odprowadzać wodę opadową. Połączenie musi też spełniać lokalne przepisy budowlane, w tym wymagania dotyczące izolacji termicznej, przeciwpożarowej i akustycznej.

Większe projekty, a zwłaszcza ingerencja w konstrukcję istniejącego dachu, wymagają udziału doświadczonego dekarza lub inżyniera konstruktora. Przed rozpoczęciem prac zapoznaj się z obowiązującymi przepisami i ustal z projektantem, czy planowane połączenie spełnia wymagania prawne.

Lista kontrolna przed zleceniem dwóch dachów dwuspadowych

1. Oceń stan techniczny istniejącego dachu: spasowanie elementów, uszczelnienie, wentylację.
2. Zmierz kąty nachylenia obu połaci i spisz rodzaj pokrycia każdego dachu.
3. Sprawdź w projekcie i MPZP dopuszczalne kąty i formę dachu.
4. Wybierz z projektantem lub dekarzem metodę połączenia: krokwie, kalenica albo rozszerzenia konstrukcyjne.
5. Dobierz więźbę do rozpiętości każdego dachu osobno.
6. Ustal materiały styku: taśma dekarska, obróbki blacharskie, ewentualnie papa termozgrzewalna lub kołnierze.
7. Określ, czy dachy są zimne czy ciepłe, i jak zachować wentylację na styku.
8. Poproś o ofertę z osobną pozycją dla połączenia dachów.
9. Potwierdź zgodność rozwiązania z przepisami, w tym w zakresie izolacji termicznej, przeciwpożarowej i akustycznej.