Balkon definicja, cechy i różnice z loggią i tarasem

W skrócie: Balkon to nadwieszony, otwarty element budynku: płyta wysunięta poza lico ściany zewnętrznej, ogrodzona balustradą i połączona drzwiami z pomieszczeniem mieszkania. Prawo budowlane nie podaje legalnej definicji balkonu, dlatego korzysta się ze słowników i orzecznictwa.

• Czym jest balkon?
• Czy prawo budowlane definiuje balkon?
• Z czego składa się balkon?
• Jaki kształt i wymiary ma balkon?
• Gdzie buduje się balkony: blok, dom, piętro, poddasze?
• Jak balkon łączy się z mieszkaniem? Drzwi balkonowe i okna
• Czym się różni balkon od loggii?
• Czym się różni taras od balkonu?
• Czym jest balkon francuski?
• Balkon, loggia, taras i balkon francuski: porównanie
• Jakie są wady i ograniczenia balkonu?
• Jak sprawdzić, czy w mieszkaniu jest balkon, loggia czy taras?

Balkon to nadwieszony, otwarty element budynku: płyta wysunięta poza lico ściany zewnętrznej, ogrodzona balustradą i połączona drzwiami z pomieszczeniem mieszkania. Polskie prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji balkonu, dlatego w praktyce korzysta się ze słowników języka polskiego i orzecznictwa sądów. Ta definicja przydaje się przy zakupie mieszkania, planowaniu remontu i odróżnianiu balkonu od loggii, tarasu oraz balkonu francuskiego.

Czym jest balkon?

Balkon to element architektoniczny budynku, który jest nadwieszony, ma formę otwartą i stanowi część składową lokalu. Tak opisuje go hasło Balkon w Wikipedii, dodając, że balkon jest zazwyczaj powiązany z pomieszczeniem reprezentacyjnym i łączy wnętrze budynku z zewnętrzem.

Definicja budowana na podstawie słowników i orzeczeń sądów jest bardziej techniczna. Według zestawienia różnic w serwisie PewnyLokal balkon to ogrodzona barierką powierzchnia, zawieszona wspornikowo albo wsparta na wystających ze ściany wspornikach, przylegająca do zewnętrznej ściany budynku. Łączą ją drzwi z wewnętrznym pomieszczeniem, więc można przebywać na świeżym powietrzu bez wychodzenia z budynku.

Z obu ujęć wynika pięć cech, po których rozpoznasz balkon:

• wystaje poza obrys ściany zewnętrznej, czyli jest nadwieszony,
• ma płytę balkonową, czyli własną podłogę,
• jest ogrodzony balustradą lub barierką,
• łączy się z lokalem drzwiami balkonowymi,
• ma formę otwartą, w odróżnieniu od wnęki loggii.

Poza funkcją użytkową i rekreacyjną balkon pełni też rolę dekoracyjną. Ozdobne wsporniki i balustrady wzbogacają elewację, a płyta wysunięta przed lico ściany tworzy światłocień, który nadaje bryle plastyczność. Hasło encyklopedyczne zwraca też uwagę, że balkony i loggie podkreślają mieszkalny charakter budynku.

Czy prawo budowlane definiuje balkon?

Nie. Ani ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ani rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ani rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie zawierają definicji legalnej balkonu, loggii ani tarasu. Wskazuje na to analiza Prawo.pl o odróżnianiu balkonu, loggii i tarasu.

Rozporządzenie o warunkach technicznych dość często posługuje się tymi pojęciami, ale nie wyjaśnia ich znaczenia. Dlatego sądy administracyjne sięgają do słowników: wojewódzkie sądy administracyjne w Poznaniu i Szczecinie, ustalając, czym jest taras, korzystały z Uniwersalnego słownika języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza.

Brak definicji nie oznacza braku wymagań. Balkon jako część budynku podlega przepisom technicznym, a to, czy dany element jest balkonem, loggią czy tarasem, ocenia się po jego cechach konstrukcyjnych, a nie po nazwie użytej w ogłoszeniu.

Jaki jest charakter prawny balkonu?

Balkon traktuje się jako integralną część bryły budynku, a dotyczące go regulacje znajdują się w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Tak przedstawia to omówienie różnic prawnych i użytkowych w serwisie Nowa Deweloper. Jednocześnie balkon stanowi część składową lokalu, z którego się na niego wychodzi.

Przy zakupie mieszkania często pojawia się pytanie, jak balkon ujmuje się w metrażu lokalu. Ten temat rozwijamy w tekście czy balkon wlicza się do powierzchni użytkowej.

Z czego składa się balkon?

Balkon składa się z płyty balkonowej i balustrady, a płyta może opierać się na wspornikach. W historycznych budynkach wsporniki bywały ozdobne, na przykład w formie konsol lub atlantów, a balustrada mogła być pełna albo ażurowa.

Zmieniały się też materiały. Najstarsze balkony wykonywano zwykle z drewna lub kamienia, od XIX wieku do ich konstrukcji stosowano żeliwo, a następnie stal i beton. Ślady balkonów odnaleziono już w budynkach starożytnych Pompejów i Ostii. Balkony występowały w architekturze średniowiecznej i renesansowej, w baroku zdobiły pałace, a później stały się charakterystyczne dla budownictwa mieszkaniowego.

Współczesny balkon to zwykle płyta żelbetowa oparta na belkach stalowych, z balustradą o wysokości około 1 m, najczęściej ażurową, żeby przepuszczała światło. Taki opis podaje poradnik Nieruchomosci-online.pl o balkonie. Wartość około 1 m to w tym poradniku opis typowego wykonania, a nie cytat z przepisów. Wymagane wysokości barierek omawiamy w artykule jaka wysokość barierki na balkonie.

Wykonanie balkonu wymaga dużej staranności, bo płyta wychodzi ze ściany na zewnątrz i w miejscu połączenia łatwo o mostek termiczny. Na ten problem zwraca uwagę porównanie balkonu, tarasu i loggii w serwisie Sztuka Architektury.

Jaki kształt i wymiary ma balkon?

Typowy balkon jest prostokątny, przylega do ściany dłuższym bokiem, a pozostałe trzy strony zabezpiecza balustrada. Bok przy ścianie obejmuje co najmniej szerokość drzwi balkonowych, a często także sąsiednie okna lub całą długość ściany, do której balkon przylega.

Według poradnika Nieruchomosci-online.pl współcześnie budowane balkony mają zwykle płytę żelbetową o szerokości nieprzekraczającej 1,5 m. Ten sam poradnik, powołując się na rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, podaje minimalną wysokość balkonu nad chodnikiem 2,4 m i informuje, że balkony można budować na kondygnacjach położonych najwyżej 25 m nad ziemią. Przed projektem lub przebudową sprawdź te wartości w aktualnym tekście rozporządzenia albo u projektanta, bo poradnik nie jest tekstem przepisu.

Definicja balkonu nie określa jego głębokości ani długości: wynikają one z projektu konkretnego budynku. Jeśli planujesz stolik, krzesła czy donice, zmierz płytę i uwzględnij miejsce potrzebne do swobodnego wyjścia przez drzwi.

Gdzie buduje się balkony: blok, dom, piętro, poddasze?

Balkony umieszcza się na piętrach lub na poddaszu, zazwyczaj od pierwszego piętra wzwyż, zarówno w budynkach wielorodzinnych, jak i w domach jednorodzinnych. Położenie nad poziomem terenu odróżnia balkon od tarasu, który zwykle leży na gruncie.

W bloku balkon daje mieszkaniu dodatkową przestrzeń na zewnątrz. Mieści kilka roślin w donicach, stolik i krzesła, pozwala przechować drobne rzeczy, przewietrzyć mieszkanie i krótko odpocząć na świeżym powietrzu, a z wyższych pięter daje widok na okolicę. Na elewacji bloku powtarzające się balkony porządkują bryłę i podkreślają jej mieszkalny charakter.

W domu jednorodzinnym balkon na piętrze lub poddaszu jest dodatkowym miejscem wypoczynku dla mieszkańców przyległych pomieszczeń. Jego przeszklenia doświetlają wnętrze, a sam balkon urozmaica bryłę domu, zwłaszcza gdy wiosną i latem jest ukwiecony.

Jak balkon łączy się z mieszkaniem? Drzwi balkonowe i okna

Balkon łączy się z pomieszczeniem drzwiami balkonowymi i bez tego połączenia nie spełnia słownikowej definicji balkonu. Drzwi wyznaczają też minimalną długość balkonu wzdłuż ściany, bo bok przy ścianie obejmuje co najmniej ich szerokość.

Przeszklenia drzwi i sąsiednich okien doświetlają przyległe pomieszczenia światłem dziennym, a balkon staje się przedłużeniem pokoju. Przy remoncie planuj stolarkę razem z balkonem: szerokość i układ drzwi wpływają na wygodę wyjścia i ilość światła. Przebieg i koszty takiej wymiany opisujemy w tekście wymiana drzwi balkonowych z montażem.

Czym się różni balkon od loggii?

Balkon wystaje poza ścianę budynku, a loggia jest wnęką w bryle budynku, której powierzchnia nie wykracza poza zarys głównych ścian zewnętrznych. Tak tę różnicę opisuje poradnik Extradom o loggii i balkonie.

Kryterium z analizy Prawo.pl jest zbieżne: balkon uznaje się za loggię, gdy mamy do czynienia z wnęką wewnątrz budynku, otwartą na zewnątrz tylko z jednej strony. Serwis PewnyLokal opisuje loggię jako balkon wpuszczony do wnętrza budynku, zadaszony i ograniczony z trzech stron. Balkon ma natomiast formę otwartą, a z trzech stron chroni go balustrada, nie ściany.

Nazwa loggia pochodzi z języka włoskiego i oznacza lożę lub galerię. Loggie spopularyzował renesans, a dziś występują zarówno w domach jednorodzinnych, jak i w zabudowie wielorodzinnej. Spotyka się też rozwiązania łączące oba typy, nazywane balkonem typu loggia.

Czym się różni taras od balkonu?

Taras jest zwykle większy od balkonu i nie jest nadwieszony: najczęściej leży na poziomie gruntu albo na dachu, a balkon to wysunięta ze ściany płyta, zazwyczaj od pierwszego piętra wzwyż. Taki podział według powierzchni i położenia stosuje poradnik Nieruchomosci-online.pl.

W mieszkaniach taras najczęściej znajduje się na parterze, w ramach przynależnego ogródka, ale bywa też na wyższych kondygnacjach, a nawet na dachach budynków, jak opisuje zestawienie Bravo Developer: balkon, taras czy loggia. Większa powierzchnia tarasu daje więcej możliwości aranżacji niż balkon.

Kiedy jest balkon, a kiedy taras?

Balkonem jest nadwieszona płyta z balustradą, a tarasem otwarta i odkryta część budynku usytuowana na zewnątrz, w słownikowym ujęciu przywoływanym przez sądy: odkryta, płaska część budynku. Jeśli element wystaje ze ściany jako płyta wspornikowa lub na wspornikach, to balkon. Jeśli leży na gruncie albo na dachu i ma wyraźnie większą powierzchnię, mówimy o tarasie. Samo położenie na piętrze nie przesądza więc, że to balkon, bo taras też może być wysoko.

Czym jest balkon francuski?

Balkon francuski, nazywany też portfenetrem (porte-fenêtre), nie jest balkonem w ścisłym sensie, bo nie ma płyty balkonowej. To wysokie przeszklone okno, od strony wnętrza sięgające od podłogi do sufitu, zabezpieczone od zewnątrz barierką lub ozdobną balustradą.

Barierka chroni podczas otwierania przeszklonych skrzydeł i pozwala zawiesić skrzynki z kwiatami. Według serwisu Sztuka Architektury wykonanie balkonu francuskiego jest tańsze niż balkonu tradycyjnego, a duże przeszklenie dobrze doświetla pomieszczenie. Nie da się na nim jednak stanąć ani postawić mebli.

Balkon, loggia, taras i balkon francuski: porównanie

Najprostszy test to sprawdzenie, czy podłoga wychodzi poza lico ściany i czy element ma własną płytę. Poniższa tabela zestawia cechy opisane w omawianych materiałach.

Jakie są wady i ograniczenia balkonu?

Główne ograniczenia balkonu to mała powierzchnia i wystawienie na pogodę. Niewielka płyta ogranicza aranżację i wygodę użytkowania, a otwarta konstrukcja sprawia, że balkon jest bardziej narażony na działanie czynników atmosferycznych.

Z wysunięcia płyty poza ścianę wynikają też wyzwania wykonawcze: ryzyko mostka termicznego w miejscu połączenia ze ścianą oraz ochrona płyty przed wodą. Jeśli płyta przecieka albo okładzina zaczyna odpadać, zacznij od sprawdzenia warstw wykończenia i hydroizolacji balkonu.

Balkon jest integralną częścią bryły budynku, dlatego ingerencje w płytę, wsporniki lub mocowanie balustrady konsultuj z projektantem konstruktorem. Dotyczy to zwłaszcza starszych budynków i balkonów z widocznymi uszkodzeniami.

Jak sprawdzić, czy w mieszkaniu jest balkon, loggia czy taras?

1. Oceń, czy podłoga wychodzi poza lico elewacji. Wychodzi: balkon. Mieści się w obrysie ścian: loggia.
2. Sprawdź osłonę. Balustrada z trzech stron i brak ścian bocznych wskazują na balkon, a ściany i zadaszenie z otwarciem z jednej strony na loggię.
3. Zobacz, na czym leży powierzchnia. Grunt lub dach i duża, odkryta płaszczyzna oznaczają taras.
4. Jeśli nie ma płyty, a barierka stoi tuż przy wysokim oknie, to balkon francuski, a nie balkon.
5. Porównaj nazwę w ogłoszeniu lub umowie z rzeczywistymi cechami. Prawo budowlane nie definiuje tych pojęć, więc nazwa nadana przez sprzedającego nie przesądza o kwalifikacji elementu.